Putin'e Petrol Şoku: Büyük İskonto

Rusya'nın önde gelen ham petrolü olan Urals, Batı yaptırımlarının ticareti zorlaştırması sonucu uluslararası piyasalarda kayda değer bir değer kaybı yaşadı. Argus Media'nın verilerine göre, ülkenin batı limanlarından ihraç edilen Urals petrolünün Brent petrolüne olan ortalama iskontosu, cuma günü 30,62 dolara ulaştı. Bu durum, Nisan 2023'ten bu yana görülen en geniş fiyat farkı olarak kayıtlara geçti.

Urals petrolü, ihracat noktasında varil başına 40 dolar civarında işlem görmekte.

Liman Fiyatları Bütçe Beklentilerinin Altında

Argus verilerine göre, Baltık Denizi'ndeki Primorsk Limanı'ndan çıkan Urals petrolü, cuma günü 42,09 dolar, Karadeniz'deki Novorossiysk Limanı'ndan ihraç edilen petrol ise 40,44 dolar seviyesinde işlem gördü.

Bu fiyatlar, Rus hükümetinin bütçe planlamasında öngördüğü seviyelerin oldukça altında kalmaktadır. Moskova, 2026 yılı için Urals petrolünün ortalama 59 dolar/varil düzeyinde seyretmesini bekliyordu.

Düşük Fiyat, Kremlin Gelirlerini Baskılıyor

Uzmanlar, iskontolu satışların Rusya'nın petrol gelirlerini azaltarak enerji şirketlerinin devlete ödediği vergi tutarlarını da düşürdüğünü vurguluyor. Bu durum, Kremlin'in bütçe gelirleri üzerinde ek baskı oluşturuyor.

Batılı ülkelerin, özellikle geçen yılın sonlarında uygulamaya koyduğu yaptırımların, Urals petrolünün küresel pazardaki konumunu zayıflattığı değerlendirilmektedir.

Hindistan'a Giden Petrolde Fark Daralıyor

Urals petrolü Hindistan'a ulaştığında Brent petrolüne kıyasla iskontonun 12 doların üzerine gerilediği bildirilmektedir. Bu seviye de Nisan 2023'ten bu yana görülen en geniş farklardan biri olsa da, ihracat noktası ile teslimat fiyatı arasındaki yüksek farkın ne kadarının Rusya'ya gelir olarak döndüğü netlik kazanmamaktadır.

ABD ve AB'den Ek Baskı

ABD, geçen yıl Hindistan'ın Urals petrolü alımları nedeniyle ülkeye uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 50'ye yükseltmiş ve ayrıca Rusya'nın en büyük petrol üreticileri Rosneft ve Lukoil'i yaptırım listesine dahil etmiştir. Daha sonra ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan mallarına yönelik ek yüzde 25'lik tarifeyi kaldırmıştır.

Öte yandan, İngiltere ve Avrupa Birliği, 1 Şubat itibarıyla Rus petrolüne uygulanan fiyat tavanını daha da aşağı çekmiştir. Buna göre Avrupalı şirketler, yalnızca varil fiyatı 44,10 doların altında olan Rus petrolü için nakliye ve sigorta gibi hizmetler sunabilmektedir.

Tarifeler ve Hukuki Belirsizlikler

ABD'de bir mahkemenin, Trump'ın Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası kapsamında uyguladığı gümrük vergilerini hukuka aykırı bulması, küresel ticarette belirsizliği artırmıştır. Trump'ın açıkladığı yeni küresel tarifelerin Rus petrolünün Asya pazarlarındaki seyrini nasıl etkileyeceği ise belirsizliğini korumaktadır.