ABD’de Kaliforniya Üniversitesi San Francisco (UCSF) tarafından yürütülen yeni bir araştırma, yaşlı bireylerde grip ve COVID-19 gibi enfeksiyonların neden daha ağır seyrettiğine dair önemli bulgular ortaya koydu.
Araştırmaya göre, yaşlanan akciğer hücreleri bağışıklık sistemini aşırı şekilde tetikleyerek hafif enfeksiyonların dahi ciddi sağlık sorunlarına dönüşmesine yol açabiliyor.
YAŞLANAN AKCİĞERLER VE ENFLAMASYON
Bilim insanları, yaşlı akciğerlerde meydana gelen değişimleri incelemek için fibroblast adı verilen yapısal hücrelere odaklandı. Bu hücrelerin, akciğer dokusunun korunmasında rol oynadığı biliniyor.
Genç fareler üzerinde yapılan deneylerde, yaşlanmayla ilişkili bir stres sinyalinin aktive edilmesiyle akciğerlerde iltihaplı hücre kümeleri oluştuğu gözlendi. Bu kümelerde, daha önce ağır COVID-19 vakalarında tespit edilen GZMK genine sahip hücrelerin bulunduğu belirlendi.
Araştırmacılar, bu hücrelerin gelecekte tedavi hedefi olabileceğini ifade etti.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ NASIL TETİKLENİYOR?
Çalışmada, fibroblastların NF-kB adlı bir yolak üzerinden bağışıklık sistemini harekete geçirdiği tespit edildi.
Bu süreçte fibroblastlar, akciğerlerdeki makrofajları uyararak bağışıklık tepkisini başlatıyor. Ardından kan dolaşımından ek bağışıklık hücreleri bölgeye çekiliyor.
Ancak GZMK işaretli bu hücrelerin enfeksiyonla mücadelede etkili olmadığı, buna rağmen akciğer dokusuna zarar verebildiği ortaya kondu.
AĞIR TABLOLARIN NEDENİ AÇIKLANDI
Araştırmada, bu hücre kümelerinin oluşmasının ardından genç farelerde bile ağır enfeksiyon belirtilerinin ortaya çıktığı görüldü.
GZMK hücrelerinin genetik yöntemlerle ortadan kaldırılması durumunda ise farelerin enfeksiyonu daha hafif atlattığı belirlendi.
Bu bulgu, yaşlanan akciğer dokusunun tek başına zararlı enflamasyonun önemli bir nedeni olabileceğini gösterdi.
İNSAN DOKULARINDA DA AYNI BULGU
Araştırmacılar, COVID-19’a bağlı akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) nedeniyle hastaneye yatırılan yaşlı hastaların akciğer dokularını da inceledi.
Bu örneklerde, farelerde görülenlere benzer iltihaplı hücre kümeleri tespit edildi. Daha ağır hastalığı olan kişilerde bu kümelerin daha fazla olduğu gözlendi. Sağlıklı bireylerde ise bu tür oluşumlara rastlanmadı.
YENİ TEDAVİ YOLLARI GÜNDEMDE
Araştırmanın kıdemli yazarı Prof. Dr. Tien Peng, akciğer hücreleri ile bağışıklık sistemi arasındaki bu etkileşimin yeni tedavi yöntemleri için önemli bir hedef olabileceğini belirtti.
Peng, enfeksiyon ortadan kalksa bile devam eden akciğer iltihabının özellikle riskli hastalarda ciddi sonuçlara yol açtığını vurguladı.
Araştırma, 27 Mart tarihinde bilimsel dergi Immunity’de yayımlandı.
