Avrupa Birliği (AB) liderleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland ile ilgili yaptığı açıklamalar ve ek gümrük vergisi tehditleri sonrasında Belçika'nın Brüksel kentinde bir araya geldi.
2026 yılının ilk AB Liderler Zirvesi, 27 AB üyesi ülkenin devlet veya hükümet başkanlarının katılımıyla Brüksel'de başladı.
Gayriresmi bir formatta gerçekleşen akşam yemeği toplantısına AB Konseyi Başkanı Antonio Costa başkanlık ediyor.
Zirvenin girişinde basın mensuplarına bilgi veren AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ana gündemin transatlantik ilişkiler olduğunu vurguladı.
Kallas, 2026 yılının başından itibaren sürecin “öngörülemez” hale geldiğine dikkat çekerek, bu belirsizliklerin başlıca nedeninin Rusya-Ukrayna savaşı olduğunu ifade etti.
“Girişimler Tek Taraflı Kaldı”
Kallas, bu savaşın sona ermesi için yapılan çabaların yoğunlaştırılması gerektiğini belirterek, “Barış ve diplomatik çözüm adına birçok girişimde bulunduk fakat bunlar tamamen tek taraflı kaldı. Rusya'dan herhangi bir taviz almadık.” şeklinde konuştu.
Avrupa ile ABD arasındaki anlaşmazlıkların yalnızca düşmanları memnun edeceğini ifade eden Kallas, gerçek tehditlere karşı koyabilmek için transatlantik ilişkilere yatırım yapılması ve güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Transatlantik İlişkiler Son Bir Haftada Ciddi Darbe Aldı”
Kallas, “Geçtiğimiz hafta transatlantik ilişkilerde ciddi bir darbe yaşandı. Ancak son bir yıl bize gösterdi ki, Avrupa için bu ilişkiler artık eskisi gibi değil. Yine de, 80 yıllık sağlam ilişkileri bir kenara atma niyetimiz yok ve bu ilişkiler için çalışmaya devam etmeye kararlıyız.” ifadelerini kullandı.
ABD'ye iletilmesi gereken mesajın “gücümüz birlikten doğar” olduğunu vurgulayan Kallas, değerleri ve çıkarları savunmak için harekete geçmeye hazır olduklarını, bu mesajın hem rakiplere hem de müttefiklere iletilmesi gerektiğini kaydetti.
Kallas, transatlantik ilişkilerin darbe almasından en çok Rusya ve Çin'in faydalandığını belirterek, “Bu nedenle ABD'ye şunu göstermek istiyoruz, Eğer Rusya ve Rusya kaynaklı güvenlik tehditlerinden endişe ediliyorsa, odağımız enerjiye ve Ukrayna'ya somut destek sunmaya yönelmeli. Ukrayna'nın Rusya'ya karşı koyabilmesi için gerekli yardımı sağlamalıyız. Rusya'nın bu savaşın sonlandırılması için baskı altına alınması gerekiyor.” dedi.
Avrupa ve ABD'nin Rusya ve Çin'den gelen baskılarla başa çıkabilmek için birlikte hareket etmesi gerektiğini söyleyen Kallas, hiç kimsenin mevcut sorunlarla tek başına mücadele edebilecek kadar güçlü olmadığını ifade etti.
Barış Kurulu
Kallas, Gazze için kurulan Barış Kurulu'na AB'nin katılımına dair, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararında bu barış kurulu öngörülüyor fakat 2027 yılına kadar sınırlı bir süre için ve Filistinlilerin sorumluluğu devralması adına net bir yol haritasıyla.” açıklamasında bulundu.
Barış Kurulu'nun BMGK kararına uygun olarak sınırlı kalmasını istediklerini belirten Kallas, bunun sağlanması durumunda birlikte barış için çabalamaya devam edebileceklerini vurguladı.
AB Harekete Geçti
Trump, Grönland'ın satın alınmasına yönelik karşı çıkmaları gerekçe göstererek, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuş, bu ülkeler için 1 Şubat 2026'dan itibaren %10, 1 Haziran 2026'dan itibaren ise %25 oranında vergi getirileceğini belirtmişti.
Trump, ayrıca Grönland'ın tamamen ve eksiksiz bir şekilde satın alınmasına dair bir anlaşma sağlanana kadar bu oranların geçerli olacağını açıklamıştı.
21 Ocak'ta Trump, Davos'ta yaptığı açıklamada, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Grönland hakkında bir “anlaşma çerçevesi” oluşturduklarını ve bu kapsamda 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerinin durdurulduğunu bildirmişti.
Ancak, AB Konseyi, Grönland'a yönelik tehditleri ele almak üzere zirvenin gerçekleştirileceğini duyurmuş ve ayrıca zirvede AB ülkelerinin Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'na katılımının da görüşüleceğini açıklamıştı.
