ABD enflasyonunda savaş etkisi: 4 yılın zirvesine yaklaştı

ABD’de tüketici fiyatları, İran’la yaşanan savaşın petrol fiyatlarını yükseltmesi ve tarifelerin etkisinin sürmesiyle mart ayında son yaklaşık dört yılın en güçlü artışını kaydetti.

ABD Çalışma Bakanlığı’na bağlı İstatistik Bürosu’nun (BLS) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) martta yüzde 0,9 arttı. Bu, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası fiyatların sıçradığı Haziran 2022’den bu yana en yüksek aylık artış oldu. Şubatta artış yüzde 0,3 seviyesindeydi.

Yıllık bazda ise TÜFE martta yüzde 3,3 yükseldi. Şubat ayında bu oran yüzde 2,4 olarak kaydedilmişti.

Küresel Savaş Petrol Fiyatlarını Artırdı

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, küresel petrol fiyatlarını yüzde 30’dan fazla artırırken, ABD genelinde ortalama benzin fiyatı üç yıldan uzun bir sürenin ardından galon başına 4 doların üzerine çıktı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması şartıyla ilan ettiği iki haftalık ateşkes ise kırılgan görünüyor.

Mart ayındaki enflasyon artışı, petrol fiyatlarındaki şokun ilk etkilerini yansıttı. Dizel fiyatlarındaki yükseliş de maliyetleri artırdı. Veriler, tüketicilerin karşı karşıya olduğu yaşam maliyeti baskısının sürdüğünü ortaya koydu.

Gıda ve enerji gibi oynak kalemler hariç tutulduğunda, çekirdek TÜFE martta yüzde 0,2 arttı. Bu artış, yıllık bazda yüzde 2,6’ya karşılık geldi. Şubat ayında çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,5 seviyesindeydi.

Bu sınırlı artışa rağmen, petrol fiyat şokunun dolaylı etkilerinin nisan ayında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), yüzde 2’lik enflasyon hedefi için Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksini takip ediyor. Bu göstergelerde de şubat ayında güçlü artışlar kaydedilmişti.

Çekirdek enflasyonun yükselmesinde, şirketlerin Trump yönetiminin uyguladığı geniş kapsamlı tarifelerin bir kısmını tüketicilere yansıtmaları etkili olurken, kira fiyatlarındaki yavaşlama bu etkiyi dengeledi.

Önümüzdeki dönemde jet yakıtı fiyatlarının artmasıyla uçak biletlerinin, dizel maliyetlerinin yükselmesiyle taşımacılık giderlerinin ve buna bağlı olarak mal fiyatlarının artması bekleniyor. Ayrıca gübre ve plastik gibi ürünlerde de fiyat artışı öngörülüyor.

Faiz İndirim Beklentilerini Zayıflatabilir

Enflasyondaki yükseliş, Fed’in bu yıl faiz indirimi yapmayabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. 17-18 Mart tarihli Fed toplantı tutanakları da bazı politika yapıcıların faiz artışının dahi gerekebileceğini düşündüğünü ortaya koydu.