ABD'de federal savcılar, Nvidia Corp.’a ait yüzlerce gelişmiş çipin Çin’e yasa dışı sevkiyatını organize ettikleri iddiasıyla dört kişiyi yargıladı. Kamuoyuna açıklanan iddianameye göre, zanlılar Florida’nın Tampa kentinde sahte bir emlak şirketi kurarak sevkiyatı Malezya üzerinden Çin’e yönlendirdi ve ABD Ticaret Bakanlığı’ndan gerekli ihracat izinlerini almadan işlem gerçekleştirdi.
ABD’nin Yarı İşlemci Kısıtlamaları
ABD, üç yıl önce Çin’in gelişmiş yarı iletkenlere erişimini sınırlandırmak amacıyla kapsamlı düzenlemeler başlatmıştı. Bu kısıtlamalar, yapay zeka çiplerinin Çin’in askeri kapasitesini artırabileceği ve ABD ulusal güvenliğini tehdit edebileceği endişesiyle yürürlükte bulunuyor. Çin’in hızlı teknolojik gelişimi ve yıl başında gerçekleştirilen DeepSeek lansmanı, ABD’de ihracat yasaklarının ihlaline dair kaygıları artırmaktadır.
NVIDIA’dan Açıklama
Nvidia CEO’su Jensen Huang, şirketin sıkı denetim ve inceleme süreçleri uyguladığını belirterek yasa dışı sevkiyatlara karşı alınan önlemlerin güçlü olduğunu vurguladı. Nvidia, eski nesil ürünlerin ikincil pazardaki satışlarının bile titiz bir incelemeye tabi tutulduğunu ifade etti.
ABD, daha önce de Nvidia’nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin yasa dışı olarak Çin’e gönderilmesiyle ilgili tutuklamalar yapmıştı. Ağustos ayında iki Çin vatandaşı, Kaliforniya merkezli bir şirket üzerinden lisanssız çip ihracatıyla suçlanmıştı.
Sahte Şirket Üzerinden İşleyen Düzenek
İddianameye göre, Eylül 2023’ten bu güne kadar sürdüğü belirtilen düzenekte, Janford Realtor LLC adlı sahte şirket “aracı” olarak kullanıldı. Bu şirketin asla emlak işlerinde bulunmadığı açıklandı. Şüphelilerin üçü Çin’deki GPU alıcılarını belirledi; dördüncü kişi ise çipleri ABD merkezli başka bir şirketten temin etti.
Yasa dışı sevkiyatı gerçekleştirilen Nvidia ürünleri arasında H100, H200, A100 ve PNY GeForce RTX 4090 gibi ABD tarafından Çin’e ihracı yasaklanmış modeller bulunmaktadır. Zanlıların ayrıca Nvidia çipleriyle çalışan 10 HP süper bilgisayarı Çin’e gönderme çabası içinde olduğu iddia edilmektedir.
Gözaltılar ve Olası Cezalar
Suçlanan dört kişinin isimleri Hon Ning Ho, Cham Li, Jin Chen ve Brian Raymond olarak duyuruldu. Ho ve Chen’in gözaltına alındığı, Raymond’un ise kefaletle serbest bırakıldığı bildirildi. Li’nin Kaliforniya’da hakim karşısına çıktığı ve duruşmaya kadar gözaltında tutulacağı ifade edildi. Zanlıların en ağır suçlamalardan hüküm giymeleri halinde 20 yıla kadar hapis cezası alma ihtimalinin bulunduğu belirtildi.
