ABD'de borç alarmı: Faiz yükü üçe katlandı

Şubat ayında yayımlanan Committee for a Responsible Federal Budget analizine göre, ABD federal hükümeti 38,8 trilyon dolarlık ulusal borcunun faiz ödemeleri için yılda yaklaşık 970 milyar dolar harcıyor. Bu rakam 2020’den bu yana neredeyse üç katına çıktı.

Faiz giderleri halihazırda ulusal savunma bütçesi ve Medicaid harcamalarını aşmış durumda. Uzmanlara göre bu durum, ülke tarihindeki en ciddi ancak en az tartışılan mali krizlerden biri.

BORÇ ARTIŞI VE YÜKSEK FAİZLER ÇİFTE DARBE VURDU

Faiz giderlerindeki sert yükseliş iki temel nedene dayanıyor: Federal borcun trilyonlarca dolar artması ve pandemi sonrası dönemde faiz oranlarının sıfıra yakın seviyelerden hızla yükselmesi.

2021’de gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 1,6’sı olan faiz giderleri, 2025 itibarıyla yüzde 3,2 ile rekor seviyeye ulaştı. Hükümet bugün borç faizine, Amerikalıların doğrudan hissettiği savunma ve sağlık programlarından daha fazla kaynak ayırıyor.

2036’DA 2 TRİLYON DOLARI AŞACAK

Congressional Budget Office (CBO) projeksiyonlarına göre net faiz giderleri 2025 mali yılında 970 milyar dolardan 2036’da 2,1 trilyon dolara yükselecek.

Bu dönemde kamuya ait borcun yüzde 86 artarak yaklaşık 26 trilyon dolar daha yükselmesi bekleniyor. Ortalama faiz oranındaki yarım puanlık artışla birlikte faiz maliyetlerinin yüzde 121 oranında artacağı öngörülüyor.

2036 itibarıyla federal gelirlerin dörtte biri yalnızca faiz ödemelerine gidecek. Başka bir ifadeyle, toplanan her 4 dolar verginin 1 doları sadece alacaklılara ödenecek.

Faiz giderleri şu anda Medicare ile benzer seviyede bulunuyor. Ancak CBO’ya göre 2029’da net faiz harcamaları Medicare’i geçerek Sosyal Güvenlik’ten sonra ikinci en büyük bütçe kalemi haline gelecek.

Projeksiyonlar, 2047’de faiz giderlerinin Social Security harcamalarını da aşarak federal bütçenin en büyük kalemi olacağını gösteriyor.

DİĞER HARCAMALAR DARALIYOR

Uzmanlara göre artan faiz giderleri, diğer kamu harcamalarını “dışlama” etkisi yaratıyor. CRFB hesaplamalarına göre önümüzdeki on yılda nominal harcama artışının yüzde 28’i yalnızca faiz giderlerinden kaynaklanacak.

ABD’nin ulusal borcu şubat itibarıyla 38,77 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor ve günde yaklaşık 6,43 milyar dolar artıyor. Bu hızla borcun nisan ayında 39 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Mali disiplin savunucuları, sürdürülebilir bir borç patikasına dönmek için kapsamlı bir bütçe açığı azaltma planının zorunlu olduğunu savunuyor. Ancak şu ana kadar Washington’dan bu yönde kapsamlı bir plan çıkmış değil.