Afrika'da Yakıt Krizi Derinleşiyor

Sahel bölgesindeki Mali, Burkina Faso ve Nijer ülkelerinde yaşanan yakıt krizi, özellikle Mali’nin başkenti Bamako başta olmak üzere birçok kenti derinden etkiliyor. Uzmanlar, krizin cihatçı grupların bölgede daha fazla hareket alanı bulmasına yol açtığını belirtiyor.

Mali, Burkina Faso ve Nijer'de büyüyen yakıt krizi, halkın günlük yaşamını olumsuz etkilerken, güvenlik ve siyasi istikrar üzerinde de ciddi sonuçlar doğuruyor. Uzmanlar, bu sorunun çözülmesi için kapsamlı stratejilerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Belçika Katolik Leuven Üniversitesi tarihçisi ve Arap-İslam çalışmaları uzmanı Pieter Van Ostaeyen, Mali'deki yakıt krizinin ülkeyi her açıdan tehdit eden bir çöküşle karşı karşıya bıraktığını ifade etti.

Van Ostaeyen, “Büyük şehirlerde yakıt kıtlığı hayatı durma noktasına getirmiş durumda. Bamako’da trafik günlerce durdu, insanlar araçlarını kullanamaz hale geldi.” şeklinde konuştu.

Terör Faaliyetleri Akaryakıt Sektörünü Vuruyor

Afrika'nın Sahel bölgesinde faaliyet gösteren El-Kaide bağlantılı JNIM terör örgütünün ele geçirdiği yakıtları kendi operasyonları için kullandığını aktaran Van Ostaeyen, “JNIM, tankerleri yok etmiyor ama ele geçirdiği yakıtı araçlarında kullanıyor, bu da halkın yakıt bulamadığı anlamına geliyor.” dedi.

Van Ostaeyen, Mali ordusu ve Rusya destekli Afrika Kolordusunun yakıt konvoylarına eşlik ettiğini ancak sahadaki etkilerinin sınırlı olduğunu belirtti. “Durum, bir süredir kısır döngü içinde devam ediyor.” diye ekledi.

Uluslararası alanda endişe yaratan bu durum üzerine Van Ostaeyen, “Sivil misyonlar ülkeden ayrılıyor, büyükelçilikler yurttaşlarına ülkeyi terk etmeleri için çağrıda bulunuyor. Bu, krizin her gün daha da kötüleştiğinin bir göstergesi.” ifadelerini kullandı.

Gine Bissau’da yaşanan son darbenin durumu ağırlaştırdığına dikkat çeken Van Ostaeyen, “JNIM lideri Iyad Ag Ghaly, Atlantik kıyısına doğru ilerlemek istediğini belirtiyor. Başka bir askeri darbe, cihatçı grupların hareket alanını genişletme fırsatı yaratabilir.” dedi.

Büyük Şehirlerde Hayat Durma Noktasında

Mali, Burkina Faso ve Nijer’de devlet otoritesinin zayıfladığını söyleyen Van Ostaeyen, “Mali’de hükümet sürekli baskı altında, Burkina Faso’da devlet yalnızca sınırlı bir alanı kontrol edebiliyor. Bu durum bölgenin kırılganlığını artırıyor.” diye konuştu.

IŞİD'in Sahel kolu ISSP'nin varlığına da değinen Van Ostaeyen, “Bu bölgede El Kaide ile DEAŞ arasındaki çatışmalar sürüyor. Mali’nin kuzeyinde Tuareg kökenli Azavad milisleri hükümete karşı isyan ediyor.” şeklinde bildirdi.

Yakıt krizinin gıda lojistiği üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Van Ostaeyen, “Büyük şehirlere gıda taşımak için yakıt bulunmuyor; bu da temel yaşam unsurlarının yok olmasına neden oluyor.” dedi.

Elektrik kesintilerinin de büyük risk yarattığını ifade eden Van Ostaeyen, “Yakıt bulunmadığı için jeneratörler çalışmaz hale gelecek, bu da halk için ciddi bir sorun yaratacak.” diye belirtti.

Uluslararası desteğin sağlanmaması durumunda bu krizin çözülemeyeceğini söyleyen Van Ostaeyen, “Bu ülkeler destek talep etmedikçe hiçbir gelişme yaşanmayacak. ABD'nin bölgeye ilgisi azalıyor.” dedi.

Van Ostaeyen, “Yakın vadede durumu değiştirecek bir gelişme öngörmüyorum. İç dinamikler çökmüş durumda, dış destek yok ve sahadaki tüm aktörler giderek daha agresif hale geliyor.” ifadelerini kullandı.

Rusya'nın Eskort Sağlaması Gerekli

Orta Doğu-Afrika ve Sahra-Sahel’de cihatçı gruplar uzmanı Wassim Nasr, yakıt krizinin yalnızca Bamako değil, tüm ülke için bir tehdit olduğunu belirtti.

Nasr, ordunun mazot konvoylarına eskortluk yaptığını, bazı yakıtların ise cihatçılarla yapılan kısmi müzakerelerle başkente ulaştığını bildirdi.

Nasr, “Bamako’ya yakıtın ulaşabilmesi için Mali ordusu veya Rusya’nın Afrika Kolordusu tarafından askeri eskort sağlanması şart.” dedi.

Değişen koşulların yakıt fiyatlarını artırdığını ve bunun tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarını etkilediğini vurgulayan Nasr, artan baskı ve yüksek fiyatların halk ayaklanmasına yol açarak yeni bir askeri darbeyi tetikleyebileceğini ifade etti.

Mali ordusunun büyük bölümü kontrol edemediğini ve bazı bölgelerde devriye gezmek yerine kışlalarda yer aldığını aktaran Nasr, “Hava saldırılarından kaynaklanan sivil kayıplar, cihatçı gruplara katılımı artırıyor. Ancak Bamako’nun kısa vadede ele geçirilmesi pek olası değil.” dedi.

Wassim Nasr, uluslararası yardım ve istihbarat desteğinin sınırlı kaldığını, ABD'nin bölgeye ilgisinin azalmasının, durumu değiştirmeyi zorlaştırdığını belirtti.