Altın Zirvesinde Polonya: Geleceğe Hazırlık Mı?

2025 yılında merkez bankalarının altın alım oranları düşse de, bir ülke dikkat çekici bir biçimde fark yarattı.

Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Polonya'nın merkez bankası, geçen yıl net altın alımlarını bir önceki yıla göre yüzde 14 artırarak 102 tona ulaştı. Böylece Doğu Avrupa ülkesi, ardı ardına ikinci yıl boyunca bu alanda dünya genelinde en üst sırada yer aldı.

Polonya Merkez Bankası'nın altın rezervleri 550 ton seviyesine ulaştı ve önümüzdeki dönemde mevcut rezervlerine 150 ton daha eklemeye karar verdi.

Merkez bankalarının altın alımları 2024'te 1045 tonken, 2025'te 863 tona düştü.

JEOPOLİTİK NEDENLER BELİRGİN

Bankanın yönetim kurulu üyesi Artur Sobon, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, “Birincil amacımız, bu istikrarsız jeopolitik dönem için uygun bir portföy oluşturmak ve Polonya'ya güvenlik ve istikrar sağlamaktır” ifadelerini kullandı. Hızla yükselen fiyatların alım kararlarını etkilemeyeceğinin altını çizen Sobon, “Fiyat bizim için öncelikli bir konu değil” dedi.

Sobon ayrıca, “Yeni hedefimiz doğrultusunda, altın alımında lider konumumuzu sürdürmemiz muhtemel” şeklinde konuştu.

Bloomberg'in haberine göre, “Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Doğu Avrupa'da jeopolitik bir gerginlik yaratarak, Polonya ve eski komünist komşularının NATO ve Avrupa Birliği'ne katılmalarına rağmen güvenlik risklerini artırdı” yorumu yapıldı. Sobon, bu riskli ortamda Polonya'nın altın rezervlerinin öneminin giderek arttığını belirtti.

Sobon, “Coğrafi konumumuzu gizleyemeyiz ve altın, kesinlikle Polonya devletinin güvenilirliğini ve mali istikrarını güçlendiriyor” dedi. Ayrıca, “Polonya'nın tarihi tecrübeleri ışığında, halkımızı altın rezervlerinin önemine ikna etmemiz gerekmediği inancındayız” değerlendirmesini yaptı.

Altın dahil olmak üzere Polonya'nın resmi rezerv varlıkları, AB'ye katıldığı 2004 yılındaki 36 milyar dolardan, şu anda yaklaşık 271 milyar dolara ulaştı.

KÜLÇELER LONDRA VE NEW YORK'TA SAKLANIYOR

Adam Glapinski, Polonya'nın altın rezervlerinin yaklaşık üçte birinin ülkede tutulacağını, kalan kısmının ise Londra ve New York'ta eşit şekilde bölüneceğini açıkladı. Sobon, şu an itibarıyla altının yaklaşık yüzde 80'inin yurtdışında bulunduğunu belirtti.

Polonya Merkez Bankası'nın altın fiyatlarının geleceği hakkında tahminde bulunmasının yanlış olduğunu kaydeden yetkili, mevcut küresel durumun Soğuk Savaş sonrası dönemden çok farklı olduğuna dikkat çekerek, o dönemde altın fiyatlarının uluslararası gerilimlerle birlikte düştüğünü vurguladı.

Merkez bankalarının alımları, altın fiyatlarında son yıllarda görülen hızlı yükselişin en önemli itici güçlerinden biri haline geldi. Rusya'nın Ukrayna'yı tam anlamıyla işgal etmesinin ardından, döviz rezervlerinin dondurulmasıyla 2022 yılında alım hızında büyük bir artış yaşandı.

TCMB SIRALAMADA GERİLEDİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025'te nette 40,2 ton altın alımı gerçekleştirerek dünya genelinde altın alımı sıralamasında altıncı sırada yer aldı.

Altında aylık 12 tonluk ithalat kotası uygulamasının kaçakçılığa yol açarak, dolayısıyla ülkeden belirsiz kaynağı olan döviz çıkışına neden olması üzerine TCMB, ekim ayında altın alımlarını durdurdu.

2022 yılında 129,1 tonluk alımla ilk sırada yer alan TCMB, seçim yılı olan 2023'te net 60,4 tonluk satış yaptı ve 2024'te rezervine 44,8 ton altın ekledi.

2025 yılında merkez bankaları arasında altın alımında Kazakistan 57 tonla ikinci, Azerbaycan 53,4 tonla üçüncü, Brezilya ise 42,8 tonla dördüncü sırada yer aldı.