Güney Pasifik'teki ada ülkesi Vanuatu'ya bağlı Tanna Adası'nda, varlığına dair somut hiçbir kanıt bulunmayan gizemli bir figür, yıllardır binlerce insanın inancının merkezinde yer alıyor. Bu figürün adı ise John Frum.
Bilindik hiçbir tarihsel kaynakta adı geçmeyen John Frum, Tanna Adası sakinleri için sömürgeciliğe karşı direnişin ve zenginliğin sembolü.
Efsane 1930'larda Doğdu
İngiliz gazetesi Daily Mail'in haberine göre John Frum efsanesi, adanın İngiliz ve Fransız sömürgesi olduğu dönemde doğdu.
Efsaneye göre geleneksel bir kava seremonisi sırasında karanlığın içinden beyaz bir adam belirdi ve yerlilere dış güçlerin etkilerini reddetmelerini, atalarından kalma yaşam biçimine dönmelerini söyledi.
Bunun karşılığında adalılar, John Frum dedikleri bu beyaz adamın bir gün geri dönerek beraberinde zenginlik getireceğine inandı. Köyün önde gelenlerinden biri, Smithsonian dergisine verdiği demeçte Amerikan bayrağına selam vererek “John dua edersek Amerika'dan uçak uçak, gemi gemi yük getireceğine söz verdi. Radyolar, televizyonlar, saatler, ilaçlar, Coca-Cola ve daha neler neler…” dedi.
Bu mesaj ada içinde hızla yayıldı; mesajı alan tüm köyler Hristiyanlığı terk ederek geleneksel ibadetlerine geri döndü. Kimileri de Batılıların parasını sembolik bir eylem olarak denize attı.
Antropolog Jean Guiart'ın aktardığına göre yerliler eylemlerini şiddetten uzak tutarak gerçekleştirdi.
Asıl İvme İkinci Dünya Savaşında Kazandı
Hareketin hız kazandığı dönem ise İkinci Dünya Savaşı yılları oldu. Amerikan ordusu, Japonların ilerlemesini önlemek için Pasifik'e konuşlandığında yanlarında yiyecek, giysi ve daha pek çok malzeme getirdi.
Sanayileşmiş toplumlardan uzak olan adalılar, malzeme dolu uçak ve gemilerin geldiğini gördüğünde John Frum'un sözünü tuttuğunu düşündü.
Savaş bitip de Amerikalılar geri çekilince malzemelerin ortadan kaybolması, yerlilerin inancını zayıflatmak yerine gizemi daha da artırdı. Adalılar, malzemelerin geri gelmesi için ilginç yöntemlere başvurdu.
Bambulardan tüfekler yapıp askeri törenler düzenlediler, göğüslerine kırmızı boyayla “ABD” yazdılar. Saman ve odunlardan sahte uçak pistleri ve kontrol kuleleri inşa ettiler.
Sayısı Azaldı Ama…
Bugün inananların sayısı 5000'lerden 500'lere düşmüş olsa da her yılın 15 Şubat'ı Tanna Adası'nda “John Frum Günü” olarak kutlanıyor.
Akademisyenler ise John Frum'un var olup olmadığı konusunda farklı yanıtlar veriyor.
Bazıları söz konusu beyaz figürün uyuşturucu etkisi bulunan bir içecek olan kava etkisiyle görülen bir illüzyon olduğunu savunuyor. Bir diğer görüşe göre adalılar, kendini “Amerika'dan John” diye tanıtan gerçek bir Amerikalı askerle karşılaşmış ve bu ifade zamanla dönüşüme uğramış olabilir.
