Latin Amerika’da uzun bir süre boyunca siyasete damga vuran sol hareketler, günümüzde giderek sağcı liderlere teslim oluyor.
El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Şili’nin yeni lideri Jose Antonio Kast gibi figürler, bölgede artan aşırı sağa yönelişin başlıca temsilcileri olarak öne çıkıyor.
İngiliz The Times gazetesi, Latin Amerika'da sağın yükselişi hakkında dikkat çekici bir analiz gerçekleştirdi. Analize göre siyasi uzmanların “mavi dalga” olarak adlandırdığı bu süreçte, Latin Amerika’da 2025 yılı boyunca yapılacak başkanlık seçimlerini sol partilerin kazanma olasılığı bulunmuyor.
Bolivya, Ekvador, Honduras ve Şili gibi ülkelerde muhafazakar liderler iktidara gelirken, Honduras’taki seçim sonuçları hala yeniden sayım aşamasında bulunuyor. Ekvador’da ise mevcut sağcı lider Daniel Noboa tekrar seçildi.
Karayipler’de de benzer bir durum söz konusu. Saint Vincent ve Grenadinler’de 24 yıl boyunca iktidarda kalan solcu Ralph Gonsalves, merkez sağ muhalefete yenilerek görevini kaybetti.
Kolombiya’da gelecek yıl yapılacak seçimlerde sağcı bir adayın öne çıkması bekleniyor.
Bölgedeki nadir istisnalardan biri olarak Brezilya’da solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva anketlerde lider konumda görünüyor.
VENEZUELA ETKİSİ
Uzmanlar, Latin Amerika’daki bu siyasi değişimin en önemli sebeplerinden birinin Venezuela’daki yaşanan ekonomik ve siyasi çöküş olduğunu belirtiyor. Bazı analizlere göre derinleşen kriz, sol siyasetle özdeşleşen “Venezuela modeli”nin bölge halkı açısından caydırıcı bir etki yarattı.
Maduro’nun 2013 yılında iktidara gelmesinden itibaren Venezuela ekonomisi yaklaşık yüzde 75 oranında küçülmüş durumda, sekiz milyondan fazla Venezuelalı ülkesini terk etti. Bu göç dalgası, özellikle Güney Amerika ülkelerinde sosyal ve ekonomik baskıları artırdı.
Şili’deki seçim kampanyaları sırasında sağcı aday Kast, göçü ulusal güvenlik tehdidi olarak tanımlayarak sert önlemler vaat etti. Bu tür söylemler Arjantin ve Ekvador'da da yankı buldu.
TRUMP BASKISI
ABD Başkanı Donald Trump’ın Latin Amerika’daki sağcı liderlerle geliştirdiği yakın ilişkiler de bu dönüşümde önemli bir rol oynuyor. Trump yönetimi, kendisine yakın liderlere ekonomik destek vaadi sunarken, karşıt ülkelere gümrük vergileriyle baskı uyguluyor.
Ekim ayında Arjantin’e önerilen 20 milyar dolarlık destek paketi, bu durumun en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Diğer yandan bölgede artan suç oranları ve organize suç örgütlerinin yaygınlaşması da seçmen davranışlarını etkiliyor. Ekvador ve Şili gibi daha önce güvenli kabul edilen ülkelerde cinayet oranları rekor seviyelere ulaşmış durumda. Seçmenlerin artan güvenlik talepleri, sağcı Bukele’nin El Salvador’da uyguladığı sert politikaların bölge genelinde popülerlik kazanmasına neden oldu.
