Asgari Ücretlinin Sepeti Boşaldı

SONGÜL DALGIÇ BİLGİLİ / NEFES

Yıl boyunca açlık sınırının altında yaşam mücadelesi veren asgari ücretlinin kaybı oldukça büyük. Yılbaşında asgari ücretle doldurulan bir market sepeti, bugün yeniden doldurulmak istendiğinde ek olarak 16.996 lira harcama yapılması gerekmekte.

Asgari ücretlinin eğitimden sağlığa, giyimden ulaşıma kadar birçok kalemde karşılaştığı kayıplar göz önüne alındığında, ocak ayındaki yaşam standartlarını koruyabilmesi için çok daha fazlasına ihtiyacı olduğu aşikar.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, asgari ücretin bir yıl içinde eridiğini belirterek, “Asgari ücretlinin aynı markete gidip aynı ürünleri almak için cebine en az bir ek maaş daha koyması gerekiyor” açıklamasında bulundu. Gürer ayrıca asgari ücretin minimum 39 bin liraya çıkarılması gerektiğini savunuyor.

Et Yüzde 102 Artış Gösterdi

Gürer’in temel gıda maddelerinin ocak ayındaki ve günümüzdeki fiyatlarını karşılaştırarak yaptığı hesaplamalara göre ekmek, yüzde 20 zamlanarak 12.50 liradan 15 liraya yükseldi. 720 gramlık salçanın fiyatı ise yüzde 80 artışla 50 liradan 90 liraya çıktı.

100 gram kahve, aynı dönemde yüzde 129’luk fiyat artışı ile 34.90 liradan 80 liraya satılmaya başlandı. 1 litre sütün fiyatı 29 TL’den 54 TL’ye çıkarken bu artış yüzde 86’yı buldu. Yılın en çok tartışılan ürünlerinden dana kuşbaşının kilogram fiyatı, yüzde 102’lik artışla 420 TL’den 850 TL’ye yükseldi.

Gürer’in hesaplamalarına göre, 10 temel üründen oluşan ve ocak ayında 22.794 liraya alınabilen ürünlerin bugün aynı miktarda yeniden alınabilmesi için 41.860 lira harcanması gerekiyor.

Dana kıyma fiyatı, 400 TL’den 750 TL’ye (yüzde 102), tereyağı 380 TL’den 754 TL’ye (yüzde 98), beyaz peynir 380 TL’den 600 TL’ye (yüzde 58 artış) ve pirinç ise 80 TL’den 139 TL’ye (yüzde 74) yükselmiş durumda. 1 kilogram çayın fiyatı ise yüzde 49’luk zamla 200 liradan 299 liraya ulaştı.

Açlık Sınırı 30 Bin Lirayı Zorluyor

Asgari ücret ile geçinen yurttaşların ocak ayındaki alım gücüne erişebilmesi için ek bir maaş almaları gerektiğini belirten CHP’li Fethi Gürer, “Aynı marka, aynı market üzerinden yapılan hesaplamalarda görüyoruz ki, asgari ücretliye yıl boyunca yapılan ‘sıfır zam’ durumu milyonlarca çalışanı açlık sınırının altına itti” dedi.

Nitekim TÜRK-İŞ’in hesaplamalarına göre, kasım ayında 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı 29 bin 828 liraya, yoksulluk sınırı ise 97 bin 159 liraya ulaştı. Ocak ayında açlık sınırı 22 bin 131 TL, yoksulluk sınırı ise 72 bin 88 TL olarak belirlenmişti. Aradan geçen 11 ayda açlık sınırı 7 bin 697 lira, yoksulluk sınırı ise 25 bin 71 lira artmış oldu.

5 Saat: İstanbul’da 100 gram pide arası döner, ortalama 450 liraya ve bir ayran 40 liraya satılıyor. Bu menü toplamda 490 lira ediyor. İşçiler, öğle yemeğinde bu menüyü alabilmek için 5 saat çalışmak zorunda kalıyor.

1 Saat: İstanbul’da çay fiyatı 40 lira, simit ise 20 liraya satılmakta. Bir işçi, iki çay ve bir simit için toplamda 10 lira ödemek zorunda. Asgari ücretin saatlik tutarı 98.28 lira. Yani bir işçi, bu menü için tam bir saat çalışmak zorunda kalıyor.

TÜİK Sepeti Yine Değiştiriyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Avrupa Birliği’nin zorunlu kararı gereği enflasyon hesaplama kurallarını köklü bir biçimde değiştiriyor.

Yeni yöntem, manşet enflasyon oranını etkilemese de harcama sepetini günümüz tüketim alışkanlıklarına göre güncelleyecek. Bu güncellemeyle, “2003=100” baz yılı “2025=100” olarak değiştirilecek.

TÜFE ağırlık yapısı, Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından belirlenen metodolojik dönüşüm çerçevesinde ulusal hesaplar verilerini temel alacak. Aylık ve yıllık değişim oranları aynı kalacak, enflasyon oranı ise hiçbir yıl veya ay içinde değişmeyecek.

Endeksin ana harcama grubu sayısı 13’e çıkacak. Kişisel bakım ile sosyal koruma ve çeşitli mal ve hizmetler grupları ikiye ayrılacak. Ayrıca sigorta ve finansal hizmetler yeni bir ana harcama grubu olarak hesaplamalara dahil edilecekken, dijital içerikler de ayrı bir kategori olarak sunulacak.