Avrupa ülkeleri, savunma harcamalarını gayrisafi milli hasılanın %5'ine yükseltmeyi hedeflerken, ABD Başkanı Donald Trump'ın sert tutumu ve Rusya tehdidi karşısında savunma bütçesi için yeni finansman kaynakları arayışına girdi.
Euro bölgesindeki borç sorunları yaşayan veya yaşayabilecek ülkeler için oluşturulan 430 milyar euroluk Avrupa İstikrar Mekanizması (ESM), bu kez savunma harcamalarını desteklemek amacıyla kullanılabilir hale gelebilir.
İngiliz haber ajansı Reuters'ın aktardığına göre, ESM Başkanı Pierre Gramegna, bu fonun savunma amacıyla kredi marjı sağlayabileceğini ve bunun karşılığında katı ekonomik reform taleplerinde bulunulmayacağını belirtmiştir.
Eski İtalyan Liderin Modelinden İlham Alıyor
Artan jeopolitik gerilimler ve yükselen savunma bütçeleri nedeniyle, ESM'nin tüm potansiyeliyle devreye alınması gerektiğini ifade eden Gramegna, özellikle mali durumu güçlü ancak bütçe konusunda zorluk yaşayan küçük Avrupa ülkeleri için kredi marjının hayata geçirilmesinin uygun olacağını vurguladı.
Bu öneri, eski İtalya Başbakanı Enrico Letta'nın “savunma destek hattı” fikrini hatırlatıyor. Letta'nın modelinde, ülkelerin ekonomik büyüklüklerinin %2'si kadar düşük faizli savunma kredisi alabilmeleri öngörülüyordu.
21 Ülkenin Onayı Gerekiyor
Gramegna, ESM kaynaklarının özellikle Rusya sınırındaki Baltık ülkeleri gibi savunma bütçelerini hızla artıran devletlere destek sağlayabileceğini ima etti.
Fakat bu adımın uygulanabilmesi için ESM'yi destekleyen 21 ülkenin onayını almak şart. Polonya gibi euro kullanmayan ülkeler bu mekanizmanın dışında kalacak.
ESM'nin misyon tanımında savunma hedefinin açıkça yer almadığı için, mekanizmadaki potansiyel bir yön değişikliği için Avusturya, Malta ve İrlanda gibi askeri açıdan tarafsız ülkelerin de dahil olduğu tüm üye devletlerin onayı gerekmektedir.
Gramegna, ülkelerin “ortak başvurular” yaparak ESM'den alacakları destek için siyasi maliyetlerini azaltacaklarını belirtti ve hareketin üye ülkelerden gelmesi gerektiği konusunun altını çizdi.
