AYM'nin Kritik 'Kanuni Faiz' İptali

Anayasa Mahkemesi (AYM), gümrük vergilerinin iadesiyle ilgili faiz hesaplaması konusunda önemli bir karar alarak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 216. maddesindeki “kanuni faiz” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti ve bu ibareyi iptal etti.

Karar, İstanbul 8. Vergi Mahkemesi’nin, Gümrük Kanunu’nun ilgili maddesinin iptali için yaptığı itiraz başvurusu çerçevesinde verildi. Başvuruda, ihtirazi kayıtla ödenmiş vergilerin iadesinde uygulanacak faiz oranının belirsizliğinin mükelleflere olumsuz etkileri doğurduğu vurgulandı.

AYM: EKONOMİK KAYIP TEHLİKESİ

AYM, yaptığı incelemede, fazla veya yersiz alınan vergilerin iadesinde uygulanan kanuni faizin, piyasa faizlerinin oldukça altında kaldığına dikkat çekti. Yıllık yüzde 12 olarak belirlenen kanuni faiz oranının, enflasyon ve piyasa koşullarına karşı bireylerin alacaklarının değerini korumaya yeterli olmadığı ifade edildi.

Mahkeme, bu durumun iade hakkı kazanan birey ve kurumlar için ciddi maddi kayıplara yol açtığını belirtti.

Yüksek Mahkeme, devletin haksız ya da yersiz tahsilatları geri öderken, bu paranın enflasyon karşısında değer kaybını telafi edecek bir mekanizma oluşturulmamasının Anayasa’ya aykırı olduğuna dikkat çekti. Bu durumun, hukuk güvenliği ilkesini ve mülkiyet hakkını ihlal ettiği kaydedildi.

KANUNİ FAİZ İBARESİ İPTAL EDİLDİ

AYM, Gümrük Kanunu’nun 216. maddesindeki “kanuni faiz” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna oy çokluğuyla karar verdi. İptal kararının, Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi öngörüldü ve bu süre zarfında yasama organının yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.