BAE finansal destek için ABD'nin kapısını çaldı

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran ile yaşanan savaşın uzaması durumunda ekonomik etkileri hafifletmek amacıyla ABD ile finansal destek seçeneklerini görüşmeye başladı.

Amerikan The Wall Street Journal gazetesinin ABD’li yetkililerin verdiği bilgilere dayandırdığı habere göre, BAE Merkez Bankası Başkanı Halid Muhammed Balama, geçen hafta Washington’da Hazine Bakanı Scott Bessent ile yaptığı görüşmelerde, olası bir likidite krizine karşı dolar erişimi sağlayacak bir swap hattı kurulması fikrini gündeme getirdi. Emirlik yetkilileri, şu ana kadar çatışmanın en ağır ekonomik etkilerinden kaçındıklarını ancak ilerleyen süreçte finansal bir güvenceye ihtiyaç duyabileceklerini ifade etti.

SAVAŞ BÜYÜK ZARAR VERDİ

Görüşmeler, savaşın BAE ekonomisine ve ülkenin küresel finans merkezi konumuna ciddi zarar verebileceği yönündeki endişeleri ortaya koydu. Çatışmaların, ülkenin petrol ve gaz altyapısına zarar verdiği ve Hürmüz Boğazı üzerinden tankerlerle petrol satışını sekteye uğratarak önemli bir dolar gelir kaynağını kestiği belirtildi.

BAE tarafı henüz resmi bir swap hattı talebinde bulunmazken, son görüşmelerde bu önerinin önleyici ve ihtiyati bir adım olarak ele alındığı ifade edildi.

YUAN UYARISI

Öte yandan bazı yetkililer, Emirliklerin ABD’ye, İran’a yönelik saldırı kararının kendilerini yıkıcı bir çatışmanın içine çektiğini ilettiğini aktardı. BAE yetkilileri, dolar sıkıntısı yaşanması halinde petrol satışları ve diğer işlemler için Çin yuanı veya farklı para birimlerine yönelebileceklerini de dile getirdi. Bu durum, küresel petrol ticaretinde baskın konumda olan ABD doları açısından dolaylı bir risk olarak değerlendiriliyor.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) swap hatlarını genellikle ABD ekonomisini etkileyebilecek ciddi finansal stres dönemlerinde devreye aldığı ve BAE için böyle bir adımın onaylanmasının düşük ihtimal olduğu belirtiliyor. Fed’in halihazırda İngiltere, Kanada, Japonya, İsviçre ve Avrupa Birliği merkez bankalarıyla kalıcı swap anlaşmaları bulunuyor. 2020’deki küresel kriz döneminde ise Meksika, Güney Kore ve Brezilya dahil dokuz ülkeye geçici hatlar açılmıştı.

ABD Hazine Bakanlığı ise Fed dışında alternatif swap düzenlemeleri yapabiliyor. Geçen yıl Arjantin’e 20 milyar dolarlık swap hattı sağlanmıştı.

270 MİLYAR DOLARLIK DÖVİZ REZERVİ VAR

17 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkes öncesinde İran’ın BAE’yi yoğun şekilde hedef aldığı, 2.800’den fazla insansız hava aracı ve füze fırlattığı, ancak bunların büyük kısmının etkisiz hale getirildiği açıklandı.

BAE dirhemi dolara sabitlenmiş durumda ve 270 milyar dolarlık döviz rezerviyle destekleniyor. Ancak savaşın, sermaye çıkışı riski, borsa dalgalanmaları ve diğer ekonomik aksaklıklar nedeniyle para birimi üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.

S&P Global, 6 Mart tarihli raporunda BAE’nin güçlü mali ve ekonomik yapısının savaşın etkilerine karşı tampon görevi göreceğini belirtirken, petrol ihracatındaki olası uzun süreli aksaklıklar ve altyapı hasarının risk oluşturduğunu vurguladı.

İRAN VARLIKLARINI DONDURABİLİR

BAE’nin, ülkede tutulan milyarlarca dolarlık İran varlığını dondurmayı değerlendirdiği de daha önce gündeme gelmişti. Ancak böyle bir adımın İran ile ticari ve finansal ilişkileri zedeleyebileceği ve diğer ülkelerden gelen sermaye akışını olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor.

Savaşın, BAE’nin ABD ile ilişkilerini güçlendirdiği ve İran ile ekonomik ve diplomatik bağlar kurarak bölgesel risklerden korunma stratejisinin şimdilik geri plana itildiği değerlendiriliyor.

ABD Hazine yetkilileri, geçen hafta Washington’da düzenlenen IMF ve Dünya Bankası toplantıları sırasında Körfez ülkelerini altyapı onarımı ve ekonomik toparlanma ihtiyaçlarını paylaşmaları için davet etti ve gerekli destek sağlanması halinde öncelik verileceğini bildirdi.

BORÇLANMA HAMLESİ

Körfez ülkeleri ise son dönemde yatırımcılardan milyarlarca dolarlık borçlanmaya giderek nakit pozisyonlarını güçlendirmeye çalışıyor. Uluslararası Enerji Ajansı, mevcut durumu “tarihin en şiddetli petrol arz şoku” olarak nitelendirdi.

BAE’nin başkenti Abu Dabi, bu ayın başında Goldman Sachs gibi bankaların aracılığıyla yaklaşık 4 milyar dolar borçlandı. Bahreyn ise finansal istikrarı desteklemek amacıyla BAE ile yaklaşık 5 milyar dolarlık bir swap hattı kurdu.

IMF ve Dünya Bankası toplantılarına katılan maliye bakanları ve merkez bankası yetkilileri, bölge ekonomilerinin hızlı bir toparlanma sürecine girmesinin zor olduğunu ifade etti.

Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedaan, tanker lojistiğinin normale dönmesinin zaman alacağını belirterek, çatışmalar tamamen sona erse bile hızlı bir toparlanma beklentisinin gerçekçi olmadığını söyledi.