Bilim insanları, Avrupa'nın havasını yumuşatan, tropikal bölgelerdeki yağış dengesini sağlayan ve dev bir ısı pompası gibi çalışan Atlantik Meridyen Devrilme Sirkülasyonu (AMOC) sisteminin sanılandan çok daha hızlı bir şekilde çökmeye doğru ilerlediğini ortaya koydu.
Science Advances dergisinde yayımlanan yeni çalışma, AMOC'taki yavaşlamayı en yüksek gösteren iklim modellerinin gerçeğe daha yakın olduğunu göstermekte.
Modellerdeki Belirsizlik Azaltıldı
Bilim insanları geleceğe yönelik iklim tahminlerinde pek çok farklı model kullanmakta. AMOC gibi karmaşık sistemlerde bu modeller arasında büyük farklılıklar gözlemlenmekte. Bazı senaryolar 2100 yılına kadar ekstra bir yavaşlama öngörmezken, diğerleri yüzde 65'e varan ciddi zayıflamalara işaret etmektedir.
Yeni araştırmada, bilim insanları gerçek okyanus gözlemlerini bilgisayar modelleriyle birleştirerek bu belirsizliği önemli ölçüde azaltmayı başardı.
Sonuçlara göre AMOC'un 2100 yılına kadar yüzde 42 ila 58 oranında yavaşlaması bekleniyor. Araştırmacılar, bu oranın sistemin çökmesi için gereken “devrilme noktasına” ulaşmasının neredeyse kaçınılmaz olduğunu vurgulamaktadır.
Çökmesi Durumunda Yıkıcı Etkiler Olacak
Tropikal bölgelerde ısınan suyu Avrupa ve Arktik'e taşıyan ve burada soğuyan devasa bir akıntı sistemi olan AMOC'un çökmesi durumunda, tropikal yağış kuşağının yer değiştirmesi, Batı Avrupa'da aşırı soğuk kışlar ve kurak yazlar yaşanması ve Atlantik çevresinde deniz seviyesinin 50-100 santimetre daha yükselmesi beklenmektedir.
Potsdam İklim Etki Araştırmaları Enstitüsü'nden Prof. Stefan Rahmstorf, AMOC'un çökmesine yol açabilecek kırılma noktasına bu yüzyılın ortalarında ulaşma ihtimalinin giderek arttığını belirtmektedir.
Yavaşlamasının Nedeni Isınan Okyanuslar
Küresel ısınma nedeniyle Kuzey Kutbu daha hızlı ısınmakta. Isınan suyun yoğunluğu azalmakta ve dibe batması zorlaşmaktadır.
Ayrıca, artan yağışlar yüzeydeki tuzlu suyu seyrelterek yoğunluğu daha da düşürmekte. Bu durum, AMOC'un yavaşlamasını hızlandıran bir döngü oluşturmaktadır.
