Bilim insanları, insan beyninin bebeklik döneminden yaşlılık dönemine kadar nasıl değiştiğini gösteren kapsamlı bir çalışmada, beynin yaşam boyunca beş önemli gelişim aşamasından geçtiğini belirledi.
Bu araştırma, yaşları birkaç aylık ile 90 arasında değişen yaklaşık dört bin kişinin beyin taramalarını analiz etti. Çalışmaya göre, insan beyninin gelişimi şu beş aşamadan oluşmaktadır:
- Bebeklik/Çocukluk Dönemi (0–9 yaş)
- Ergenlik Dönemi (9–32 yaş)
- Yetişkinlik Dönemi (32–66 yaş)
- Erken Yaşlılık (66–83 yaş)
- Geç Yaşlılık (83+ yaş)
Araştırmacılara göre, bu dönemler beynin gelişim hızının ve bağlantı düzeninin değiştiği dört önemli dönüm noktasına göre belirlenmiştir. Bu yaşlar ise 9, 32, 66 ve 83 olarak belirlenmiştir.
NE GİBİ DEĞİŞİKLİKLER OLUYOR?
İlk dönem olan çocukluk döneminde, beyindeki sinaps sayısı azalmakta, beyin kabuğunun kalınlığı ise en yüksek seviyeye ulaşmaktadır. Gri ve beyaz madde hacmi hızla artış göstermektedir.
İkinci dönemde ise beyaz madde hacmi artmaya devam ederken, beynin iletişim ağları daha da rafine hale gelmektedir. Bu dönem, aynı zamanda ruhsal hastalıkların en sık görüldüğü yaş aralığı olduğu için, araştırma ergenlik döneminin hassasiyetine dikkat çekmektedir.
Cambridge Üniversitesi'nden araştırmayı yürüten Alexa Mousley, “20'li yaşlarındaki bir yetişkinin ergen gibi davrandığını söylemiyoruz. Bahsedilen şey, değişimin deseninin benzer olmasıdır.” açıklamasında bulunmaktadır.
BEYNİN EN STABİL OLDUĞU DÖNEM
Araştırmalara göre, 32 yaş civarında beyinde en önemli kırılma gerçekleşmektedir. Bu dönemde beyin bağlantıları, önceki dönemlere göre daha stabil bir hale gelmektedir. Zeka ve kişilik özelliklerindeki değişimler azalarak dengeli bir duruma gelmektedir.
Araştırmacılar, ebeveynlik gibi hayatı etkileyen olayların bu değişimi etkileyebileceğini belirtmekte, ancak çalışmada bu durumun test edilmediğini ifade etmektedir.
Son iki kırılma noktası olan 66 ve 83 yaşlarında, beyin bağlantıları azalmaya başlamaktadır. Beyaz madde, yaşlanmaya bağlı olarak bozulmakta ve beynin genel iletişim ağı giderek zayıflamaktadır.
