Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Orta Doğu'daki gerginliğin dünya genelinde büyük ekonomik ve çevresel sonuçlar doğurma riski taşıdığını belirterek, bunun kontrol altına alınması için acil adımlar atılması gerektiğini bildirdi.
Türk, Orta Doğu'da yaşanan gelişmelere ilişkin BM Cenevre Ofisi'ne akredite gazetecilere değerlendirmelerde bulundu.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın karşı misillemelerinin ardından bir hafta önce Orta Doğu'da patlak veren krizin hızla yayıldığını anlatan Türk, bu durumun İran, İsrail ve çoğunlukla Körfez ülkelerinde olmak üzere çok sayıda ülkede önemli hasara yol açtığını kaydetti.
Türk, “(Orta Doğu'daki gerginlik) Dünya genelinde büyük ekonomik ve çevresel sonuçlar doğurma riski taşıyor. Dünya, bu yangını kontrol altına almak ve söndürmek için acilen adımlar atılmasını bekliyor. Ancak bunun yerine daha fazla kışkırtıcı, savaşçı söylem, daha fazla bombalama, daha fazla yıkım, cinayet ve daha da alevlenen bir tırmanma görüyoruz” diye konuştu.
Uluslararası hukukun çiğnendiğine işaret eden Türk, ilgili ülkelere, barışa bir şans vermek için acilen gerilimi azaltmaya yönelik adımlar çağrısında bulundu.
Türk, siviller için daha fazla terör ve yıkımı önlemek için soğukkanlılığın hakim olması gerektiğinin altını çizdi.
İsrail'in saldırdığı Lübnan'ın önemli bir gerilim noktası haline geldiğine dikkati çeken Türk, “Hizbullah'ın İsrail'e saldırıları ve İsrail'in ağır karşı saldırılarıyla yüz binlerce insanın evlerinden kaçmasına neden olan kapsamlı yerinden etme emirleri sonrasında yaşanan son gelişmelerden son derece endişeliyim. Çatışmaların derhal sona erdirilmesini talep ediyorum. Bu krizin büyüklüğü göz önüne alındığında, dünyanın dört bir yanındaki devlet ve hükümet başkanlarını uluslararası insan hakları hukukunu, uluslararası insancıl hukuku ve BM Şartı'nı savunmaya kesin olarak bağlı kalmaya çağırıyorum. Daha fazla barut fıçısının patlamasına izin veremeyiz” dedi.
“ÇOCUKLARIN ÖLDÜRÜLMESİ TRAJİK BİR OLAY”
Türk, İran'ın Minab kentindeki bir okulda ABD ile İsrail'in saldırıları sonucunda çok sayıda çocuğun öldürülmesini trajik bir olay olarak değerlendirdi.
Okul saldırısına ilişkin görüntüleri izlediklerini belirten Türk, uluslararası insancıl hukuka, özellikle de düşmanlıkların yürütülmesine saygı konusunda ciddi endişeler olduğunu vurguladı.
Türk, “Açıkçası bu asla saldırıya uğramaması gereken sivil bir kurumdur. Savaş sırasında dahi okulların güvenliğini sağlamaya büyük önem veriyoruz. Bizim istediğimiz, ABD tarafından duyurulduğu gibi hızlı, şeffaf ve tarafsız bir soruşturmadır. Bunun çok hızlı bir şekilde gerçekleşmesi gerekiyor, ayrıca mağdurlar için hesap verebilirliğin ve tazminatın sağlanması da gerekiyor. Soruşturmaların sonucu ne olursa olsun hızlı ve tam şeffaflıkla yapılmasını umuyoruz. Ayrıca hesap verebilirliğin sağlanmasını da bekliyoruz çünkü açıkça hatalar yapıldı ve hesap verebilirlik kesinlikle çok önemli. Kız çocuklarının bu şekilde öldürüldüğünü öğrenmek korkunç” ifadesini kullandı.
“SİLAH SİSTEMLERİNDE YAPAY ZEKANIN KULLANILMASI ENDİŞE YARATIYOR”
Türk, sahada bulunmadıklarından dolayı bu olayla ilgili daha fazla ayrıntıya sahip olmadıklarını vurgulayarak, İran'daki internet kesintilerinin de işlerini zorlaştırdığını kaydetti.
Saldırıların gerçekleştirilmesi sırasında yapay zekanın kullanımı konusunda da endişeleri olduğunu aktaran Türk, “Hangi tür sistemlerin kullanıldığının ayrıntılarını tam olarak bilmiyoruz ancak uluslararası insan hakları açısından bakıldığında silahların kullanımında insan kontrolünün olması gerektiği çok açık. Silah sistemlerinde yapay zekanın kullanımından elbette çok endişeliyiz” diye konuştu.
NE OLMUŞTU?
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.
İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, ABD-İsrail saldırılarında 926 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
