Citi'den Yapay Zeka Uyarısı: Ekonomik Kriz Riski Doğuyor

Citi araştırmacıları, geçtiğimiz cuma günü gönderdiği bir notta, şirketlerin yapay zekayı benimsemesinin uzun vadede işsizlik oranlarını artırabileceği ve ABD'yi deflasyonist bir yola sokabileceğini vurguladı. Deflasyon, enflasyonun sadece yavaşlaması değil, aynı zamanda fiyatların genel olarak düşmesi anlamına geliyor.

Deflasyon Neden Daha Tehlikeli?

Uzman ekonomistler, deflasyonu genellikle yüksek enflasyondan daha zorlu bir durum olarak ele alıyor. Enflasyonu kontrol altına almak amacıyla merkez bankaları faiz oranlarını artırabilirken, deflasyon durumunda faizlerin düşürülebileceği en alt seviye sınırlıdır. Bu sınırın ötesinde ise ekonomiyi canlandırmak için daha karmaşık ve sınırlı araçlar kullanılmak zorunda kalınıyor.

ABD, son yüzyılda deflasyonu yalnızca birkaç kez tecrübe etti ve bu dönemler her seferinde Büyük Buhran ve Küresel Finansal Kriz gibi olağanüstü ekonomik daralma dönemlerine rastladı.

“Zamanlama Belirsiz”

Citi'nin notunda, “Sonuç olarak yapay zeka uygulamaları daha yüksek işsizlik ve deflasyona sebep olacaktır; ABD’de faizler açısından risk aşağı yönlüdür” ifadelerine yer verildi. Aynı zamanda yapay zekaya bağlı gelişmelerin zamanlamasının “son derece belirsiz” olduğu da vurgulandı.

Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisine dair endişeler, bu hafta daha da arttı. Citrini Research’ün ortaya koyduğu ilgi çekici bir raporda, işsizliğin 2028 yılına kadar yüzde 10'un üzerine çıkabileceği senaryosu dile getirildi. Ayrıca, Cuma günü Block'un iş gücünün neredeyse yarısını azaltması, bu kaygıları daha da pekiştirdi.

Verimlilik Kazancı Herkese Yayılmayabilir

Bazı piyasa uzmanları, yapay zekanın sağladığı verimlilik artışlarının istihdam kayıplarını telafi edebileceğini savunuyor. Ancak Citi, bu kazanımların büyük ölçüde “küçük bir yapay zeka elitine” gidebileceği riskine dikkat çekiyor. Böyle bir durumda gelir dağılımı daha da dengesiz hale gelebilir.

Citi’ye göre, teknolojik dönüşümün kazananlarının dar bir grupta yoğunlaşması, yüksek işsizlik ve deflasyonun aynı anda ortaya çıkmasına yol açabilir. İşsizlik oranının artmasıyla birlikte harcamaların kısıtlanması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturabilir.

İşgücü Piyasası Kırılgan

ABD’deki işsizlik oranı yaklaşık yüzde 4 seviyesinde sabit kalırken, son bir yıl içinde işe alımlar büyük ölçüde duraksadı ve işten çıkarmalar artış gösterdi.

Ocak ayında tüketici enflasyonu yıllık bazda beklentilerin üstünde yavaşlayarak yüzde 2,4’e gerilerken, toptan enflasyon yüzde 2,9 ile beklenenden yüksek bir seviyede gerçekleşti. Citi, bu durumun yapay zeka kaynaklı deflasyon risklerinin ciddiyetini göz ardı etmemek gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti.