İklim zirvesi COP30'a ev sahipliği yapan Brezilya, anlaşma metninin taslağını bu sabah yayımladı. Metinde önceki taslakta yer alan “fosil yakıtlardan uzaklaşma planının hazırlanması” maddesinin tamamen çıkarıldığı belirtildi.
Amazon şehri Belem'de iki haftadır devam eden ve yaklaşık 200 hükümetin katıldığı iklim zirvesinde fosil yakıtların tamamen bırakılması, zirvenin en tartışmalı konularından biri haline geldi.
FOSİL YAKIT ANLAŞMAZLIĞI DERİNLEŞİYOR
Ülkeler, günlerdir küresel ısınmanın en büyük kaynağı olan fosil yakıtların geleceği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
Hafta başında yayımlanan ilk taslak, ülkelerin bu konuda nasıl bir ifade kullanabileceğine dair birden fazla seçenek sunuyordu.
Almanya, Kenya ve birçok ada ülkesi dahil birçok ülke, iki yıl önce COP28'de verilen “fosil yakıtlardan uzaklaşma” taahhüdünün nasıl gerçekleştirileceği hakkında bir “yol haritası” oluşturulması için baskı yaptı.
Ancak bu sabah yayımlanan metinde “fosil yakıt” ifadesi tamamen silindi.
KABUL İÇİN OYBİRLİĞİ ŞART
Müzakereye açık olan taslağın kabul edilebilmesi için tüm tarafların onay vermesi gerekiyor.
Dün zirve merkezinde meydana gelen yangın sebebiyle görüşmeler saatlerce durduruldu. Resmi takvime göre zirvenin bugün sona ermesi bekleniyor, ancak bu tür iklim zirvelerinde görüşmeler genellikle hafta sonuna sarkabiliyor.
TASLAKTA NELER YER ALIYOR?
Taslak metinde ayrıca 2030 yılına kadar iklim uyumuna yönelik küresel finansmanın üç katına çıkarılması çağrısı yapıldığı belirtildi.
Fakat bu finansmanın zengin ülkelerden, kalkınma bankalarından ya da özel sektörden mi sağlanacağına dair ayrıntılar mevcut değil.
Bu belirsizlik, kamu kaynaklarına ihtiyaç duyan yoksul ülkeleri memnun etmeyebilir. Ancak iklim krizine karşı altyapıyı güçlendirmek gibi projelerin düşük finansal getirileri sebebiyle özel yatırımcıların ilgisini çekmediği gözlemleniyor.
ÇİN'İ SEVİNDİRECEK GELİŞME
Taslakta ayrıca gelecek üç COP zirvesinde “ticaret diyaloğu” başlatılmasının öngörüldüğü kaydedildi. Bu adım, iklim müzakerelerine ticaret konusunun eklenmesini uzun zamandır talep eden Çin için bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
