Darphane Kuruşa Veda Etti

İLKAY AKKAYA / NEFES

Enflasyonun etkisiyle paranın satın alma gücü azalmış durumda ve bu durum, düşük değerli madeni paraların günlük yaşamdaki işlevini giderek düşürüyor. Alım gücü düştükçe, küçük paralar piyasada daha az tercih edilmekte. Bu değişim, Darphane'nin üretim stratejisinde de kendini gösteriyor.

Son yıllarda küçük değerli madeni paraların basımı dikkate değer şekilde azalmışken, üretim büyük paralara kaydırılmış durumda. Darphane, seçici bir basım politikası benimseyerek 2026 yılına kadar küçük paralardaki üretimi düşük seviyede tutmaya devam edecek.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2026 Ocak ayında toplam 37 milyon 890 bin adet madeni para tedavüle sunuldu. 25 kuruş, 5 kuruş ve 1 kuruş hiç basılmadı. Cumhuriyetin 100. yılı kutlamaları için basılan “hatıra para”lar arasında 5 TL'lik 10 milyon adet, 1 TL'lik 25 bin adet, 50 kuruşluk 2 milyon 70 bin adet ve 10 kuruşluk 180 bin adet yer aldı. 50 kuruş ve 10 kuruş basılmış olsa da, bu paraların parasal değeri yalnızca sembolik kalıyor. Ocakta basılan 2 milyon 70 bin adet 50 kuruşun toplam değeri 1 milyon 35 bin TL, 180 bin adet basılan 10 kuruşun ise sadece 18 bin TL'ye denk geliyor. Durum, üretimin büyük ölçüde 1 TL ve 5 TL üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor.

25 Kuruş Sıfırlandı

Darphane verilerine göre, küçük madeni paralarda üretim son yıllarda önemli ölçüde azalmıştır. 25 kuruş 2023 yılında 124.8 milyon, 2024'te 105.7 milyon adet basılırken, 2025'teyse tamamen sıfırlandı. 50 kuruş ise 2023'te 158 milyon adetten, 2025'te 37.2 milyona düştü. 10 kuruş 2025'te yalnızca 1.08 milyon, 5 kuruş 180 bin ve 1 kuruş 240 bin adetle sembolik seviyelerde kaldı.

Madeni 5 TL ile Sakız Bile Alınamıyor

Günümüzde 5 TL, en büyük madeni para olmasına rağmen, ekonomik değeri marketlerdeki en ucuz ürünü bile almaya yetmiyor. Marketlerde tekli sakızlar 7 ila 10 TL arasında satılmakta. İçinden fal çıkan sakızlar genellikle 5'li paketler halinde, fiyatları ise 40-60 TL arasında değişiyor. Yani, günümüzde 5 TL ile paket değil, tek bir sakız bile almak mümkün değil.