Türkiye'de ayakkabı tamirciliği, hazır giyim ve hızlı tüketim sektörlerinin etkisiyle giderek azalmakta. Ustaların yaş ortalamasının yükselmesi ise mesleğin yok olma ihtimalini artırıyor. Ekonomik kriz, tamire olan ilginin artmasına neden olsa da, artan maliyetler ustaların iş yapma yetilerini zorlamaya devam ediyor.
Artvin'de, genç bir usta olan Halit Beken, babasıyla birlikte ayakkabı tamirciliğini sürdürerek bu geleneği yaşatmakta ve artan talebi karşılamaktadır.
Artvin Sarıbudak köyünden olan Halit Beken, 24 yıldır ayakkabı tamirciliği yaptığını vurgulayarak, “Eskiden tamir bugünkü şartlara göre çok daha zordu. Mesela eski zamanlarda ayakkabılara odun çivisi kullanırdık. Bugün ise suya ve sıcağa dayanıklı yapıştırıcılarımız var. Her şey gün geçtikçe modernleşse de iş eskiye göre azalmış durumda. Herkes hazır paraya yöneliyor. Gençlerimiz mesleklerden oldukça uzak.” dedi.
Beken, “Bir işçinin bugünkü şartlarda aylık 50 bin lira gideri var. İşverenin bunu verebilmesi için ona 100 bin lira kazandırması gerekiyor. Yüksekokul mezunuyum ancak bir yerde iş bulamadım.” şeklinde konuştu.
“Geçinebilmek için bu işe yöneldim. Memnun muyum? Değilim. Çünkü benim emsalim, okuldan arkadaşlarım bir yerde müdür olmuş. Hafta sonu tatilleri var, akşam 5’ten sonra evlerine gidiyorlar, benden daha fazla maaş alıyorlar.” ifadelerini ekledi.
'PAHALILIKTAN DOLAYI İŞLERİMİZ ARTIYOR AMA BİZİM GİDERLERİMİZ DE ARTTI'
Son dönemlerde ayakkabı tamirinde bir artış olduğunu belirten Beken, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Tamir işlerinde bir artış var. Pahalılık sebebiyle insanlar yeni ayakkabı alamıyor. Ayakkabılar eskiden 200-300 lirayken, şimdi 2-3-5 bin lira. Pahalılıktan dolayı işlerimiz artıyor ama bizim giderlerimiz de yükseldi. Elektrik yüzde 100 zamlandı.” dedi.
“Tamir malzemeleri yüzde 200 zamlandı. Sigorta, eleman, vergi gibi giderlerimiz çok yükseldi. Geçen sene muhasebe 750 liraydı, bu sene bin 500 lira. Kazancımız ise hiçbir şekilde yüzde 100 artmadı. Bu işte güven çok önemlidir.” diye ekledi.
Beken, “Dükkanımızı, paramızı birbirimize emanet ediyoruz. Güzel bir meslek ama benim oğlum okulu bitirdi, üniversiteye gidemedi. Arkadaşlarına bakıyor; babasının tanıdığını bulmuş, resmi bir dairede işe girmiş. Benim oğlum ise burada eline ilaç alıp yapıştırıcı sürüyor.” şeklinde ifade etti.
Oğlunun gururunun kırıldığını anladığını, ancak “Ne yapayım oğlum, bizim tanıdığımız yok. Bu işe devam edeceksin.” dediğini belirtti. “Bizim kaderimiz çalışarak kazanmak.” diye ekledi.
'BU İŞİ SEVİYORUM'
Babası ile birlikte çalışan Emirhan Beken ise şu ifadeleri kullandı:
“Profesyonel olarak 4-5 yıldır bu işi yapıyorum. İlkokuldan beri babamdan görerek kendimi geliştirdim. Babamdan öğrendim, yavaş yavaş dükkanı bana bırakmaya başladı. Severek yapıyorum, kendi işim olduğu için şartlarım da iyi.” dedi.
“El becerim iyi, görerek kendimi geliştirdim. Severek devam ediyorum. Şimdiki gençler gezmeye ve hazır parayı harcamaya daha çok önem veriyorlar.” şeklinde belirtti.
“Ben ise dükkanımı daha da geliştirmek, daha sistemli çalışmak istiyorum. Bu işi seviyorum ve iyi yerlere gelmek istiyorum. Ayakkabı alamayan insanlar var, durumları yok. Bu nedenle tamire yöneliyorlar.” ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
