Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünün üzerinden bir yıl geçerken, küresel kamuoyunda ABD'nin uluslararası konumuna ilişkin algının zayıfladığı ve buna karşın Çin'in yükselişinin giderek daha fazla kabul gördüğü ortaya çıktı.
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir anket, Trump’ın “Make America Great Again” (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) politikalarının pek çok ülkede beklenmedik olumsuz etkiler yarattığını gösteriyor.
Türklerin Tavrı Dikkat Çekti
Yaklaşık 26 bin katılımcıyla gerçekleştirilen ankete göre, araştırmaya katılan ülkelerin çoğunluğu, önümüzdeki 10 yıl içinde Çin’in küresel etkisinin artacağını düşünüyor. Bu oran Güney Afrika’da yüzde 83, Brezilya’da yüzde 72 ve Türkiye’de yüzde 63 olarak ölçüldü.
ABD'de bile katılımcıların yüzde 54'ü, Çin’in etkisinin büyümesini bekliyor.
Avrupa Birliği ülkelerinde ise katılımcıların yarısından fazlası, Çin’in özellikle elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji alanlarında dünya liderliğini ele geçireceğini öngörüyor.
Çin Değil ABD Tehdit Olarak Görülüyor
Anket, Çin’in yükselişinin birçok ülkede ciddi bir tehdit olarak algılanmadığını ortaya koyuyor. Sadece Ukrayna ve Güney Kore’de, çoğunluk Çin’i rakip veya düşman olarak değerlendiriyor.
Güney Afrika’da yüzde 85, Rusya’da yüzde 86, Brezilya’da ise yüzde 73, Çin’i “gerekli bir ortak” veya “müttefik” olarak tanımlıyor. Türkiye'de bu oran ise 53.
Araştırmaya göre, ABD’nin müttefik olarak algılanma oranı neredeyse tüm ülkelerde azalmış durumda. Ankette yalnızca Hindistan’da, ABD’yi müttefik olarak görenlerin çoğunlukta olduğu belirtiliyor.
Türkiye'de ise ABD'yi “düşman” veya “rakip” olarak tanımlayanların oranı yüzde 37 olarak kaydedildi.
Avrupa'da durum daha çarpıcı: AB vatandaşlarının sadece yüzde 16’sı ABD’yi müttefik olarak görüyor. Yüzde 20’si ise ABD’yi artık rakip ya da düşman olarak değerlendiriyor. Avrupalıların önemli bir kısmı, Washington’a duyulan güvenin azaldığını ve savunma harcamalarının artırılması gerektiğini düşünüyor.
Raporun yazarları, anket sonuçlarının “ABD’nin attığı adımların Çin’in küresel konumunu güçlendirdiği bir dünyayı” işaret ettiğini vurguladı. Trump’ın Venezuela’ya yönelik adımları ve Grönland’a ilişkin söylemleri, ABD’nin “korkulan bir güç olmayı” tercih ettiği şeklinde yorumlandı.
Araştırmacılara göre, Avrupa, bu yeni çok kutuplu düzende ya kendi başına bir güç merkezi haline gelecek ya da küresel siyasette etkisizleşme riskiyle karşı karşıya kalacak.
