Kaysesi’nin Hacılar ilçesinde bulunan ve tarihi yaklaşık 500 yıl öncesine dayanan kar kuyuları, Erciyes Dağı'nın eteklerinde kış mevsimiyle yeniden canlanıyor. Bir zamanlar bölgenin su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan yaklaşık 1200 kuyudan günümüzde yaklaşık 300'ü, yaz aylarında serin su elde etmek için kullanılmakta.
Hacılar ilçesindeki kuyular, derinlikleri 7 metreyi bulabilen yapılar, kış aylarında tonlarca kar ile doldurulmakta. Yerel halk, kasım ayında kuyuların temizliği yaptıktan sonra sezonun ilk karlarını kuyulara atmaya başlıyor. Özellikle kayalık ve gölge alanlarda biriken temiz toz karları, çuvallar aracılığıyla taşınıp kuyulara dolduruluyor. Bölgedeki kuyuların çoğu, imece usulü kar kütleleriyle doldurulmakta ve yaz boyunca kapakları kapatılmakta. Yaz aylarının başlangıcında açılan bu kuyulardaki kar, kısmen eridiğinde elde edilen su, kovalarla çekilerek içilmekte. Ayrıca, kovalarla çıkarılan kar, tabak ve kaselerde yoğurt, pekmez, ceviz ve fındık ile birlikte tüketilmektedir. İlçe halkı, yaz aylarında 35 dereceye ulaşan sıcak havalarda bu kuyulardaki kar ve buz gibi su ile serinlemekte.
‘Yazın Dağıtacağız’
<p Yaz aylarında sıcak günlerde isteyenlere ücretsiz kar dağıttıklarını belirten Ahmet Gengeç, "Her yıl bu kuyuları dolduruyoruz. Yazın da gelenlere dağıtıyoruz. Yıldan yıla bu kuyuları doldurmanın gururunu yaşıyoruz. Şebeke suyumuz var ama geleneğimize duyduğumuz saygı nedeniyle imece usulü kar kuyularını doldurmayı sürdürüyoruz. Sezonun ilk karlarını kuyulara attık. Tamamen doldurduktan sonra, yaz boyunca dağıtım yapacağız. Biz son nesiliz. Yeni nesil bu geleneğe yeterince sahip çıkmıyor. Sağlığımız elverdiği sürece bu geleneği yaşatmaya devam edeceğiz" diye konuştu.
‘Dedelerden Bize Miras’
Kar kuyusu geleneğinin yeni nesil tarafından yeterince yaşatılmamasının üzüntüsünü ifade eden Gengeç, “Bu gelenek ata yadigarıdır. Bizim için nostaljik bir değer taşıyor. Aksu sohbet grubu isimli bir grubumuz var. Kar yağdığında bir araya gelerek birbiriyle kuyuları dolduruyoruz. Burada 300-500 yıllık kar kuyuları mevcut. Bizi görenler tebrik ediyor. Eskiden Hacılar’da şebeke suyu yoktu; derelerden kuyulara su çekiliyordu. Artık şebeke suyumuz var ama geçmişte yaşanan sıkıntıları unutmak istemiyoruz. Bu, dedelerimizden kalan bir mirastır ve biz bu geleneği yaşatmaya kararlıyız. Kar suyu çayı çok lezzetlidir, yazın üzerine pekmez dökerek tüketiriz. Sıcak günlerde ayranı da oldukça güzel olur” ifadelerini kullandı.
‘Bizden Sonraki Nesil Bu İşi Yapmaz’
İlçede yaşayan 80 yaşındaki Mustafa Özdemir, “Hacılar’ın tanıtımı için birçok önemli çalışmaya imza attık. Ancak biz artık son nesiliz. Bizden sonra bu geleneği yaşatacak kimse kalmayacak. Kar suyu çok değerlidir. Yaz sıcağında insanlar serin su arar ve her kuyuda böyle bir su bulunmayabilir. Buraya gelip su almak isteyenler oluyor. Hacılar’da artık şebeke suyu var fakat kar suyu bir başka; geçmişte yaşanmış olan bu geleneği sürdürüyoruz. Burada yaz-kış hep birlikte otururuz, yazın yaylalarda kışın da buralarda bir arada oluruz” dedi.
