Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Ankara'daki bir alışveriş merkezinde down sendromlu bir çocuğun oyun alanına alınmaması sebebiyle “ayrımcılık yasağını” ihlal ettiği gerekçesiyle işletmeye üst sınırdan 204 bin 285 lira idari para cezası kesmiştir.
TİHEK'in kararına göre, Ankara'nın Etimesgut ilçesindeki bir alışveriş merkezinde M.A.Y. isimli çocuğun down sendromlu olduğu için oyun alanına alınmadığına dair basına yansıyan haberler üzerine resen inceleme başlatılmıştır.
Yapılan incelemede işletmeden alınan savunmada, herhangi bir ayrımcılık yapılmadığı ve çocuğun menfaatinin gözetildiği belirtilmiştir. Ayrıca, top havuzunda 90-140 santimetre boy şartının bulunduğu, yetişkinlere bu alana girişi yasakladıkları, ancak diğer oyuncakların kullanılabileceği bilgisinin çocuğun öğretmenine iletildiği savunulmuştur.
Mağdur çocuğun velisi tarafından yapılan açıklamada ise 10 Nisan 2025 tarihinde çocuğun öğretmeni ve bakıcısı S.K.O. ile birlikte top havuzuna girmek istediği ancak işletme çalışanlarının “çocuğun diğer çocuklara zarar verebileceği” gerekçesiyle içeri alınmadığı ifade edilmiştir.
TİHEK, inceleme sonucunda “ayrımcılık yasağının” ihlal edildiğine karar vererek işletmeye toplam 204 bin 285 lira idari para cezası uygulanmasına hükmetmiştir.
KARARIN GEREKÇESİ
TİHEK'in kararında, olaya dair video kayıtları izlendiğinde, çocuğun özel gereksinimleri nedeniyle diğer çocuklara zarar verebileceği veya zarar görebileceği yönündeki ifadelerin, ilgili oyun parkı görevlisi tarafından çocuğun boy limitleri içinde olmaması gerekçesiyle içeri alınmayacağına dair bir değerlendirme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kararda, M.A.Y'nin diğer çocuklara zarar verebileceği veya zarar görebileceği düşüncesiyle alınmayarak “ayrıca tutma” suretiyle dışlanmasının, çocuğun üstün yararı ilkesiyle çeliştiği belirtilmiştir.
Anayasa'nın 10. maddesi ile 6701 sayılı Kanun'daki eşit muamele ve ayrımcılık yasağı hükümlerine gönderme yapılan kararda, engellilik temelinde ayrımcılığın yasaklandığı vurgulanmıştır.
Kararda, engelli çocukların akranlarıyla birlikte, eğlence ve dinlenme imkanlarından eşit şekilde yararlanabilmelerinin sağlanması gerektiği ve sosyal yaşamın her alanında yer alabilmeleri için tüm çocukların erişimine uygun, kapsayıcı oyun alanlarının oluşturulması gerekliliği vurgulanmıştır. Ayrıca engelliliğin önündeki davranışsal engellerin kaldırılması yönündeki çabaların artırılmasının önemine dikkat çekilmiştir.
