Dövizde 17 Ay Sonra Yeni Bir Dönem

Faiz indirimleri, vergi artışları ve parite etkileriyle birlikte mevduat yapısı önemli ölçüde değişti.

Bankalardaki mevduat hacmi içinde yabancı para (YP) oranı, Mayıs 2024 itibarıyla ilk kez yüzde 40’ın üzerinde bir seviyeye ulaştı. Böylece Türk Lirası payı da yüzde 60’ın altına düşmüş oldu.

Yurt içi yerleşiklerin YP mevduat hacminde, geçtiğimiz hafta 9,7 milyar dolarlık rekor bir artış yaşandı. Bu gelişme, tüm zamanların en yüksek haftalık artışı olarak kaydedildi.

YP mevduat hacminde geçen hafta parite etkisinden bağımsız artış 2,3 milyar dolar olurken, parite etkisi ise 7,4 milyar dolar olarak belirlendi. Bu etkinin 6,8 milyar doları, altın ağırlıklı kıymetli maden depo hesaplarından kaynaklandı. Euro/dolar paritesine bağlı artış ise 0,6 milyar dolar olarak hesaplandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, parite etkisinden arındırılmış artışın 1,2 milyar doları gerçek kişilerden, 1,1 milyar doları ise tüzel kişilerden oluştu.

Aralık 2021’de YP Payı Zirve Yaptı

YP payı, Aralık 2021’de artan enflasyona rağmen faiz indirimlerinin etkisiyle yüzde 69,1 seviyesine çıkarak tarihi bir zirve gördü.

Aralık 2021’de uygulamaya konulan kur korumalı mevduat (KKM) düzenlemeleri ve döviz işlem kısıtlamaları, Haziran 2023 itibarıyla gerçekleştirilen faiz artışlarıyla YP payının Aralık 2024’te yüzde 34,6’ya gerilemesine neden olmuştu.

Yıllık Artışta Rekor Beklentisi

17 Ekim 2025 itibarıyla yurt içi yerleşiklerin YP mevduat hacmi 218,3 milyar dolar seviyesine ulaşmış durumda. Yıl başından bu yana bu alandaki artış ise tam 55 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu rakamın 34,8 milyar dolarlık bölümü, altın ve Euro paritelerindeki artışlardan kaynaklanıyor. Ayrıca, 20,2 milyar dolarlık da parite etkisinden arındırılmış bir artış mevcut.

Yıllık artış rekoru, 2020 yılında 42 milyar dolar düzeyindeydi. O yıl 10,3 milyar dolarlık parite etkisi bulunurken, parite etkisinden arındırılmış artış 31,7 milyar dolara ulaşmıştı.

Parite etkisinden arındırılmış artışlar arasındaki rekor ise 32,6 milyar dolarlık artışla 2019 yılına ait.

Yılın geri kalanında gerçekleşecek gelişmelere bağlı olarak, hem nominal veride hem de parite etkisinden arındırılmış veride bu yıl rekor seviyeler görülebilir.

Küresel ve yerel çapta artan riskler ile mevduat faizlerindeki düşüş, dört yıl aradan sonra yabancı para mevduat hacminde bir artışı beraberinde getirdi.