Emeklilikte Yeni Model Geliyor

Emekli maaşlarını en düşük seviyede eşitleyen hükümet, gelen eleştiriler üzerine yeni bir modele geçiş yapmayı planlıyor. Ankara'daki kulislerde konuşulan bilgilere göre, Cumhurbaşkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve AKP'nin koordinasyonunda, emeklilik sisteminde köklü değişiklikler yapmak için çalışmalar sürdürülüyor. En düşük emekli maaşı alanlar için sağlanan sosyal yardımlarda da yeni düzenlemeler gündemde.

Bundan 20 yıl önce, en düşük emekli maaşı asgari ücretten yüzde 47 daha yüksekken, bugün bu oran asgari ücretin yüzde 35’ine geriledi. 2019 yılında sadece 800 bin kişi en düşük emekli maaşı alırken, bu sayı günümüzde 5.7 milyona ulaştı. 20-25 bin lira arasında maaş alan emekli sayısı ise 9.3 milyona çıktı; dolayısıyla, emeklilerin yüzde 90'ı 25 bin lira ve altında maaşla hayatlarını sürdürmek zorunda kaldı. AKP, 2008 yılında uygulamaya koyduğu ve emekli maaşlarını eşitleyen bu sistemi gelen tepkiler doğrultusunda revize etmeye hazırlanıyor. İddialara göre, 2026'nın ikinci yarısında başlayıp, 2027'de tamamlanması planlanan yeni sistem ile prim gün sayısı ve ödeme miktarı, maaş üzerinde daha belirleyici bir rol oynaması hedefleniyor. Bu sayede, düşük prim ödeyenlerle uzun yıllar yüksek prim yatıranların maaşları arasında yeni bir farklılaşma sağlanacak.

ZAM FARKI GİDERİLECEK

Emeklilere yapılan zam oranları arasındaki farkların düzenlenmesi de gündemde. Yılbaşında memur emeklileri yüzde 18.6, SSK ve Bağ-Kur emeklileri ise yüzde 12.19 zam almıştı. Yeni düzenlemeyle bu farkın kaldırılması planlanıyor.

Yardımlarda Değişiklik

En düşük emekli maaşı alanlar için de yeni bir sistem uygulanacak ve emeklilere yapılan yardımlar gözden geçirilecek. İddialara göre, düşük maaş alan ancak evi olan emekliler ile kirada yaşayan emekliler arasında bir ayırım yapılacak. Yardım kolisi ve kömür yerine, yardım kartları verilecek. Böylelikle emekliler, kendi ihtiyaçlarına göre yardımını değerlendirme imkanına sahip olacak. Büyükşehirlerde yaşayan ev sahibi olmayan emeklilere kira desteği sağlanacak. Ayrıca, evdeki toplam gelire bakılarak, bir kişinin toplam kök maaşı 11 bin lira olduğunda ve başka geliri yoksa, o kişiye kira nakit desteği verilerek geliri 22 bin ile 28 bin lira seviyesine çıkarılacak.

'Bu Kuyudan Su Çıkmaz'

Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, yardım modeli üzerine yaptığı açıklamada, emeklilere yeni umutlar aşılamaya çalışıldığını ifade etti. “Sosyal haklar yerine muhtaçlık kriterine dayalı yardım ve sadaka sistemi öneriyorlar. Bu bir masal. Adil bir maaş ödemek yerine, emeklileri sosyal yardıma muhtaç etme girişimidir. Kısacası, bu bir müjde değil. Emeklilik sistemini yeniden yapılandıracak ve emekli maaşlarını adil hale getirecek bir çalışma değil. Bu girişim, sosyal güvenliği tasfiye edip sosyal yardım sistemine dönüşmeyi amaçlıyor. Emeklilik sistemine ve emeklilere daha fazla kaynak ayrılması gerekmektedir. Özetle, bu kuyudan su çıkmaz” ifadelerini kullandı.