Emtia Piyasalarında Karışık Seyir

Geçtiğimiz haftada emtia piyasalarında, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin yapmış olduğu sözlü yönlendirmeler ve açıklanan makroekonomik verilerin etkisi hissedildi.

ABD ile Çin arasında yaşanan ticaret anlaşmazlıklarının çözümüne dair iyimser beklentilerin ortaya çıkmasıyla birlikte yatırımcıların ilgisi, Fed yetkililerinin faiz indirim süreci ile ilgili çelişkili mesajlarına ve makroekonomik verilere kayarken, borsa piyasalarında düzeltme beklentileri ve ABD tarihinde en uzun süreli federal hükümet kapanmasının etkileri de fiyatları etkiledi.

Wall Street'te Morgan Stanley ve Goldman Sachs yöneticileri, piyasalarda düzeltmeler olabileceği uyarısında bulunarak yatırımcıların risk iştahını azalttı; bu durum ise değerli metallere olan talebi kısmen destekledi.

Makroekonomik verilere baktığımızda, Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri fiyatlar üzerinde etkili oldu. Aynı zamanda, ABD'deki federal hükümetin kapalı kalması, ülke ekonomisine dair resmi veri akışının durmasına sebep olarak alternatif veri kaynaklarının önemini artırdı.

ABD'de ADP Araştırma Enstitüsü'nün açıklamasına göre, özel sektör istihdamı ekim ayında 42 bin ile piyasa tahminlerinin üzerine çıkarken, Challenger, Gray & Christmas'a ait raporla ekim ayında işten çıkarılan kişi sayısı geçen yıla göre yüzde 175 artışla 153 bin 74'e ulaştı. Bu rakam, 2003 yılından beri en yüksek ekim ayı sayısı olarak öne çıktı.

Analistler, elde edilen ADP özel sektör istihdam verisinin beklenenin üstünde olmasına karşın, Challenger, Gray & Christmas raporunda iş gücü piyasasındaki soğuma sinyallerinin ülke ekonomisinin sağlığı hakkında belirsizliklerin artmasına neden olduğunu ifade ettiler.

Ayrıca, gelecek hafta açıklanması planlanan ekim ayı enflasyon verilerinin ertelenmesi öngörülmektedir.

Çin'e baktığımızda ise, ekim ayına dair RatingDog imalat sanayi PMI'in 51,2'den 50,6'ya düştüğü görüldü. Ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 1,1 azalarak beklentilerin gerisinde kaldı.

ABD para piyasalarında ise Fed yetkililerinin faiz indirim sürecine yönelik karışık mesajları izlenmeye devam ediyor.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, hükümetin kapatılmasının enflasyon verilerine erişimi kısıtladığını ve bunun faiz indirimleri konusunda kendisini tedirgin ettiğini belirtti. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise, para politikasının enflasyon üzerinde hâlâ baskı kurması gerektiğini vurguladı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise, bankanın aralık ayında faiz indirme olasılığının bulunduğunu ifade etti.

Tüm bu gelişmeler sonrası, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi gün içerisinde yüzde 4,10 seviyesinde kapanırken, dolar endeksi de yüzde 0,2'lik bir düşüşle 99,6'ya geriledi.

Değerli Metaller Negatif Seyretti

Geçtiğimiz haftada değerli metaller dalgalı bir grafik izledi ve haftayı düşüşle kapattı.

ABD'deki federal hükümetin kapanması ve borsa endişelerine rağmen, Fed'in faiz indirimlerindeki belirsizlikler ve devam eden kar realizasyonu fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Altının ons fiyatı, diğer değerli metallere önderlik etmeyi sürdürerek ekim ayını olumlu bir seyirle tamamlayarak üç aylık yükseliş serisini korudu.

Değerli metallere göre ons bazında, paladyumda yüzde 3,7, platinde yüzde 0,9 ve gümüşte yüzde 0,7 değer kaybı yaşanırken, altında ise önceki haftanın kapanış seviyesinin hemen altında işlem gördü.

Baz Metallerde Talep Endişesi

Baz metallerde fiyat hareketlerini etkileyen en önemli faktör, Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri oldu.

Bakır tarafında ise, Çin'den gelen makro ekonomik veriler yakından takip edilmeye başlandı. Çin'in bakır ithalatı, ekim ayında aylık bazda yaklaşık yüzde 10 oranında düştü.

Analistler, bu süreçte yüksek fiyatlar ve emlak sektöründeki duraklama nedeniyle şirketlerin stok alımlarından kaçındığını belirtti.

Tüm bu gelişmeler ışığında, baz metallerde bu hafta tezgah üstü piyasalarda çinkoda yüzde 0,4 ve kurşunda yüzde 1,3 artış görülürken, bakırda yüzde 2,9, nikelde yüzde 1,5 ve alüminyumda yüzde 1,2 düşüş kaydedildi.

Petrolde Arz Endişesi

Brent petrol fiyatları, geçtiğimiz hafta OPEC ve OPEC dışı bazı ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi kısmen artırmasının ardından durdurma yönünde atmış olduğu adımlarla birlikte aşağı yönlü bir seyir izledi. ABD'deki hükümetin uzun süreli kapanmasının ekonomik aktiviteyi yavaşlatma ihtimali de petrol talebi görünümünü olumsuz etkiledi.

OPEC+ grubu üyesi 8 ülke, “istikrarlı küresel ekonomik görünüm ve düşük petrol stoklarını” baz alarak aralık ayında petrol üretimini günlük 137 bin varil artırma kararını aldı. Ayrıca Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, mevsimsel sebeplerden dolayı gelecek yılın ocak-mart döneminde üretim artışlarını durdurmak için anlaştı.

ABD'de hızla düşen talebe ilişkin endişeler de fiyatları etkilemeye devam ediyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ABD'nin ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 5 milyon 200 bin varil artarak 421 milyon 200 bin varile yükseldi. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 2 milyon 400 bin varil azalacağı yönündeydi. Stoklardaki artış, talebin düşük seyrettiği algısını doğurdu.

Doğal gaz fiyatlarında ise, ABD doğal gaz üretiminin rekor seviyelerde devam etmesi ve kış öncesi depoların doluluğunun yüksek olması ile birlikte Avrupa'nın kış yaklaşırken sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını artırması fiyatları desteklemektedir.

Tüm bu gelişmelere bağlı olarak, Brent petrol varil fiyatı yüzde 1,6 düşerken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 8,8 değer kazandı.

Tarım Emtiaları Karışık Seyretti

Tarım emtialarındaki fiyatlamalarda, ABD ile Çin arasındaki ticaret ilişkileri hakkında çıkan haber akışı etkili oldu.

Buğday fiyatları, haftanın başında Çin’in 2024’ten bu yana ilk kez ABD’den buğday ithalatı gerçekleştirdiğine dair haberler ile yükselirken, küresel arz fazlası ve kar satışlarının etkisi ile bu kazançlarını geri vererek haftayı negatif bir seyirle tamamladı.

Soya fasulyesi piyasasında ise, ABD ile Çin arasında ticaretin normalleşmesi sinyalleri doğrultusunda, ABD'nin, Çin’in yıl sonuna kadar en az 12 milyon ton soya fasulyesi almayı hedeflemesi ve gelecek üç yıla yayılacak yıllık 25 milyon tonluk alım planını açıklaması fiyatları destekledi.

Ancak somut alım ayrıntılarının netleşmemesi ve Çin’in ABD menşeli soya fasulyesine uyguladığı yüzde 13'lük ek verginin devam etmesi, fiyatlardaki yükselişi sınırlandırdı.

Tüm bu gelişmelerle birlikte, Chicago Ticaret Borsası'nda pirinçte yüzde 2,3, buğdayda yüzde 1,3 ve mısırda yüzde 1,1 değer kaybı yaşanırken, soya fasulyesinde yüzde 0,2'lik bir artış görüldü.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'te libre bazında pamukta yüzde 3, kahvede yüzde 1,6 ve şekerde yüzde 2,1 düşüş kaydedildi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 0,3 azalışla tamamladı.

Hava Koşulları Kahve Fiyatlarını Etkiledi

Kahve fiyatlarında hava koşullarının etkisi hakkında değerlendirme yapan Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Vietnam ve Brezilya'nın dünyadaki kahve üretiminde öne çıktığını ifade etti.

Brezilya'nın Arabica kahvede en büyük üretici, Vietnam'ın ise robusta kahvede en büyük üretici ve ihracatçı konumunda olduğunu vurgulayan Ergezen, bu ülkelerdeki hava koşulları değişiminin kahve çiçeklerinin çoğalmasını sağladığını belirtti.

Bu durumun kahve rekoltesinin artacağı yönündeki beklentilere yol açtığını söyleyen Ergezen, “Dünyanın en büyük iki kahve üreticisinde son dönemde artan yağışlar, kahve fiyatlarında bazı endişelere yol açtı.” değerlendirmesini yaptı.

Kahvedeki arz fazlasının da devam etmesi bekleniyor. Ergezen, kahve fiyatlarını yüksek tutan unsurlardan birinin Brezilya'ya uygulanan tarifeler olduğunu düşünerek, geçmiş aylardaki kahve fiyatlarındaki yükselişin bu faktöre bağlı olduğunu belirtti. Ayrıca, yüklemelerde yaşanan bazı gecikmelerin de kahve fiyatları üzerinde etkili olduğu gözlemlenmektedir.