Enerji krizine karşı zorunlu uzaktan çalışma geliyor

Avrupa Komisyonu, Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji fiyat şokuna karşı, fosil yakıt tüketimini azaltmaya yönelik yeni önlemler hazırlıyor. Financial Times’ın gördüğü bir taslak belgeye göre, Komisyon üye ülkelere uzaktan çalışmayı teşvik etme ve toplu taşıma sübvansiyonları sağlama çağrısında bulunacak.

Gelecek hafta üye ülkelere sunulması planlanan önlemler paketi; enerji talebini azaltmayı, verimliliği artırmayı ve temiz enerjiye geçişi hızlandırmayı amaçlıyor. Komisyon, bu adımların yüksek enerji fiyatlarına karşı “acil rahatlama” sağlamayı hedeflediğini belirtiyor.

Öneriler, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle tetiklenen önceki enerji krizinde uygulanan politikalara dayanıyor. Bu kapsamda, fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve yeşil enerji kullanımının artırılması öne çıkıyor.

HAFTADA EN AZ BİR GÜN ZORUNLU UZAKTAN ÇALIŞMA

Taslak metne göre, işletmelerin mümkün olan durumlarda haftada en az bir gün zorunlu uzaktan çalışma uygulamasına geçmesi teşvik edilecek. Ayrıca toplu taşımanın sübvanse edilmesi ve ısı pompaları, kazanlar ile güneş panellerinde KDV’nin düşürülmesi öneriliyor.

Belgede ayrıca, henüz detayları netleşmemiş “iddialı” elektrifikasyon hedeflerine yer veriliyor. Bu hedeflere ulaşmak için üye ülkelere; ısı pompaları, elektrikli araçlar ve küçük ölçekli bataryalar gibi temiz teknolojilere yönelik “sosyal kiralama” modelleri geliştirme konusunda destek sağlanacak.

Yetkililer, söz konusu adımların bağlayıcı değil, tavsiye niteliğinde olduğunun altını çiziyor. Bir AB yetkilisi, “Enerji kıtlığıyla karşı karşıya kalırsak, vatandaşların tüketimlerini nasıl azaltabileceklerini bilmelerini sağlamak bizim sorumluluğumuz. İnsanların yaşamlarına müdahale etmiyoruz” ifadelerini kullandı.

Komisyon, 2022’de de benzer şekilde işletmelere ve tüketicilere termostatlarını bir derece düşürmeleri yönünde çağrıda bulunmuştu.

HEDEF FOSİL YAKIT TÜKETİMİNİ AZALTMAK

Enerji maliyetlerini düşürmeye yönelik paket kapsamında, petrol ve gaz tüketimini azaltmanın yanı sıra enerji sisteminin elektrifikasyonu ve fosil yakıt alımlarında daha fazla koordinasyon sağlanması hedefleniyor. Jet yakıtı arzına ilişkin önlemler ise henüz geliştirme aşamasında bulunuyor.

Komisyon ayrıca iki ayrı yasal düzenleme hazırlığında. Bunlardan ilki, elektrik piyasası kurallarını değiştirerek iletim maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda, şebeke işletmecilerinin maliyet etkinliği izlenecek ve ağır sanayiye yönelik ücretlendirmeler değerlendirilecek.

İkinci düzenleme ise elektriğin, fosil yakıtlara kıyasla daha düşük vergilendirilmesini sağlamayı hedefliyor. 2025’te geri çekilen daha kapsamlı bir teklifin ardından, mevcut enerji krizinin bu alandaki tartışmaları yeniden canlandırabileceği değerlendiriliyor.

Taslakta, üye ülkelere enerji yoğun sektörler için elektrik vergisini sıfırlama esnekliği tanınabileceği de belirtiliyor.

Ayrıca Komisyon, fiyat tavanı ve gelir destek mekanizmalarının tasarımında üye ülkelere yardımcı olmayı ve ulusal düzeyde uygulanan beklenmedik kâr vergilerini değerlendirmeyi planlıyor. Ancak bazı ülkelerin talep ettiği AB genelinde bir beklenmedik kâr vergisi önerisi pakete dahil edilmedi.