Enflasyon 611 Tabak Menemenimizi Yedi

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Düşük gelirli bireylerin sofralarında her zaman bulunan menemen, artık bir lüks haline geldi. Asgari ücretli çalışanların hem maddi durumu hem de beslenme alışkanlıkları her geçen gün olumsuz etkileniyor. Asgari ücret, yeni yıla açlık sınırına karşı kayıplarla çıkarken, bu durum devam ediyor.

Türk-İş, ocak ayında açlık sınırını 31.224 lira olarak belirledi. Böylece bir ay içinde açlık sınırında 1.081 liralık bir artış meydana geldi. Yani, asgari ücretlilerin yalnızca bir ayda açlık sınırı karşısında kaybı 1.081 lira oldu.

2026 Ocak ayı itibarıyla menemen enflasyonunda yumurtada yüzde 2.68’lik bir düşüş gözlemlenirken, domateste yüzde 45.90, kuru soğanda yüzde 13.79 ve çarliston biberde yüzde 90.91’lik artışlar dikkat çekiyor. Bu nedenle aylık enflasyon oranı yüzde 16.98, yıllık ise yüzde 24.95 seviyesine ulaştı.

Asgari ücretliler, Şubat 2025-Ocak 2026 döneminde, bir yıl önceki döneme göre toplamda 611 menemen daha az tüketti. Günlük bazda neredeyse sofradan 2 tabak menemen eksilmiş oldu. Evde bir kişilik menemenin maliyeti, son 5 yılda 10 kat artış göstererek 2 liradan 19.74 liraya kadar çıktı. Bu maliyet, yalnızca 2 yumurta, 100 gram domates, 100 gram soğan ve 50 gram çarliston biberi kapsamaktadır.

İstinye Üniversitesi İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak’ın İBB hal fiyatları üzerinden elde ettiği verilere göre, 12 aylık ortalama menemen enflasyonu yüzde 35.08 olarak kaydedildi. Özdurak, Menemen Endeksi’nin 1128.59 seviyesine çıkarak rekor kırdığını belirtti.

Endeks Rekor Kırdı

Özdurak, “Asgari ücretteki yüzde 27’lik artış sonrası ara zam gerektirip gerektirmeyeceği tartışmaları yeniden gündeme gelebilir. Ancak asgari ücretin menemen enflasyonu karşısında daha ilk aydan eridiği gerçeği bu sorunun cevabını net bir şekilde veriyor. Enflasyondaki katılık ve yavaş düşüş, asgari ücretlilerin aleyhine duruma işaret ediyor” diye ifade etti.

Sebze Meyvenin Payı Yüzde 29

Sağlıklı ve dengeli bir beslenme için aile bireylerinin ihtiyaç duyduğu kalori miktarı farklılık göstermesine rağmen harcama miktarı her geçen gün artmaktadır.

BİSAM’a göre, yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli bir şekilde beslenmesi için gerekli gıda harcamalarının aylık toplamı 7.626 lirayı geçiyor. 4-6 yaş arası bir çocuk için ise bu miktar 4.790 lira düzeyindedir.

Kasım 2025 dönemi için günlük harcamalarda en yüksek maliyet grubunu 263 liralık gereksinimi ile meyve ve sebze oluşturuyor. Genel harcamalar içinde meyve-sebzenin payı yüzde 29 ile en üst sıradadır.