Et İthalatında Macaristan'a Yöneldik

YURDAGÜL UYGUN / NEFES

Türkiye’nin et ithalatı gündemdeki tartışmalara neden olan Macaristan ile ivme kazandı. Et ve Süt Kurumu (ESK) Başkanı Mücahid Taylan’ın geçmişte Macaristan’da bir şirketle ilişkisi olduğu ve bu şirketin ESK’yla canlı hayvan ticareti gerçekleştirdiğine dair belgelerin yayımlanması dikkati çekti. Başkan Taylan, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndaki görevine 2023 yılında başladığını, söz konusu belgenin ise 2017 yılına ait olduğunu ifade etti.

ESK yönetim kurulu üyeliğini ve Bakanlıktaki görevini 2023’ten bu yana sürdüren Taylan, nisan ayında ESK başkanlığına atanırken, Macaristan’dan yapılan kırmızı et ticareti de önemli bir artış gösterdi. Türkiye, son bir yılda kırmızı et ithalatında diğer ülkelerin payını azaltarak, Macaristan’a yönelmeye başladı.

FİYATLARDA YÜZDE 42'LİK ARTIS

Türkiye, 2017 ve 2018 yıllarında Macaristan ile kırmızı et ticareti yapmış, ardından bu alışverişe ara vermişti. Ancak 2024 yılının Aralık ayında, yeniden Macaristan ile ticaret gerçekleştirilmesiyle, geçen yıl toplam 384 ton kırmızı et ithal eden Türkiye, bu miktarı 2025 Ekim itibarıyla 3 bin 844 tona çıkardı. Bu, bir yılda yüzde 900'lük bir artış anlamına gelirken, Türkiye’nin kırmızı et ticaretinde en büyük paya sahip Polonya’dan yapılan ithalat ise yüzde 24, İtalya’dan yüzde 56, Fransa’dan yüzde 63 ve Ukrayna’dan yüzde 84 oranında azaldı.

Ayrıca, Türkiye’nin et ithalatında yüzde 51 paya sahip olan Polonia Beef şirketinin hissedarının Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı’nın oğlu ve AKP Gençlik Kolları üyesi Halil Efe Tunç olduğu öğrenildi. ESK Başkanı’nın geçmişteki Macaristan’daki şirket ortaklığı tartışmalarıyla birlikte Macaristan’dan yapılan et ithalatı artarken, Tarım Yazarı Gazi Kutlu’dan eleştiriler geldi. Kutlu, “Türkiye, ESK aracılığıyla Macaristan’dan ithal ettiği kırmızı et fiyatları 10 ayda yüzde 42 arttı. TÜİK verilerine göre dana eti fiyatı Türkiye’de ekim ayında yüzde 36.1, kasımda yüzde 37.3 yükseldi. Macaristan ise büyük bir et krizi sürecinde” dedi.

Ülke Ülke Geziyoruz

Türkiye’nin kırmızı et ithalatına öncelik verdiği ülkeler sürekli olarak değişiyor. Son üç yıl içinde ithalatta en yüksek payı Polonya alırken, 2022 yılında Ürdün, 2021 yılında Bosna-Hersek, 2020 yılında Bosna-Hersek ve Sırbistan, 2019 yılında ise Ukrayna en üst sıralarda yer aldı. Bugüne kadar toplamda 24 ülkeden ithalat gerçekleştiren Türkiye’de, Polonya’nın toplam payı yüzde 63 oldu. Son 15 yıl içinde en fazla ithalat yapılan ilk beş ülke arasında ise Fransa, Almanya, Bosna-Hersek ve İtalya ön planda bulunuyor.