Euro Bölgesi'nin Liderinden Rusya Stratejisine Tepki

Avrupa Merkez Bankası (ECB), dondurulmuş Rus varlıklarını teminat olarak kullanarak Ukrayna'ya 140 milyar Euro tutarında kredi verilmesini öngören Avrupa Komisyonu'nun planına destek vermekten vazgeçti. İngiliz Financial Times gazetesinin bildirdiğine göre, bu karar Brüksel'in kapsamlı “tazminat kredisi” girişimine büyük bir darbe indirdi.

Komisyonun önerisi, Rusya Merkez Bankası'na ait Euroclear'da dondurulan yaklaşık 210 milyar Euro değerindeki varlıkların gelirlerinin teminat olarak kullanılmasını ve AB üyesi ülkelerin kredi için devlet garantisi sağlamasını içeriyordu. Ancak bazı komisyon yetkilileri, üye ülkelerin acil durumlarda bu garantileri hızlı bir şekilde devreye sokamayabileceği konusunda uyarıda bulunarak, bunun piyasalarda likidite krizine yol açabileceğini belirtti.

“BU MÜMKÜN DEĞİL”

Bu çerçevede, Komisyon ECB'ye Euroclear Bank'a acil bir durumda “son kredi mercii” olarak destek verebilir mi sorusunu yöneltti. Konuyla ilgili dört kaynağa dayanan haberlere göre, ECB, bunun mümkün olmadığını bildirdi. Üç kaynağa göre, ECB'nin yaptığı iç değerlendirme, önerinin üye devletlerin yükümlülüklerini üstlenmeyi gerektirdiğini ve bunun AB antlaşmalarında yasaklanan “parasal finansman” kapsamına girdiğini ortaya koydu. ECB, bu tür bir uygulamanın yüksek enflasyon riski doğuracağını ve merkez bankasının güvenilirliğine zarar vereceğini vurguladı.

ECB'nin yaptığı açıklamada, “Bu tür bir öneri değerlendirilmiyor; zira parasal finansmanı yasaklayan AB antlaşmalarına muhtemelen aykırıdır” ifadeleri yer aldı.

Komisyon, ECB'nin olumsuz tutumu sonrasında kredi için gerekli geçici likiditeyi sağlar nitelikte alternatif bir mekanizma üzerinde çalışmaya başladı. Bir komisyon sözcüsü, ekim ayı sonundan bu yana ECB ile sürekli iletişim hâlinde olduklarını belirterek, “Rus Merkez Bankası'na ait varlıkların geri verilmesi gerekebilecek durumlar için gerekli likiditenin sağlanması, olası bir tazminat finansmanının kritik bir parçasıdır. Bu konuda çalışmalar devam ediyor” dedi.

Euroclear, konuyla ilgili herhangi bir yorum yapmayı reddetti.

BELÇİKA'DAN GÜÇLÜ KARŞI ÇIKIŞ

Euroclear'ın merkezinin bulunduğu Belçika, bu kredi planına en ciddi şekilde karşı çıkan ülkeler arasında yer alıyor. Brüksel hükümeti, Rus varlıklarının ileride serbest bırakılması durumunda Moskova'nın bu varlıkları geri talep edebileceği ve Euroclear'ın bu parayı anında geri ödeyebilme kapasitesinin olmadığını ileri sürüyor.

Belçika Başbakanı Bart De Wever, planın “temelden hatalı” olduğunu belirterek diğer 26 AB ülkesinden “hukuken geçerli, koşulsuz, geri dönülemez ve talep edilirse hemen geçerli olacak ortak garantiler” talep etti. Bu güvencelerin, 18 Aralık'ta Ukrayna'ya uzun vadeli destek mekanizmasının ele alınacağı zirve öncesinde sağlanmasını istedi.

De Wever, Rus varlıklarının dondurulması için alınan yaptırımların her altı ayda bir oybirliği ile yenilenmesi gerektiğini vurgulayarak, bazı ülkelerin, özellikle Macaristan'ın, bu sürece karşı çıktığını hatırlattı. Ayrıca, yaptırımların aniden kaldırılması durumunda Euroclear'ın Rusya'ya ödeme yapmak zorunda kalabileceğine dikkat çekti.

ABD hükümetinin Ukrayna ile Rusya arasında barış girişimini hızlandırma çabaları ve Trump yönetiminden gelen alternatif varlık kullanımı önerileri, AB içindeki belirsizlik ve endişeleri artırıyor. Belçika, olası bir ABD–Rusya anlaşmasının AB yaptırımlarını geçersiz kılabileceğinden duyduğu kaygıyı da dile getiriyor.

Komisyonun planına göre, Ukrayna, krediyi yalnızca Rusya'nın tazminat ödemeyi kabul etmesi durumunda geri ödemekle yükümlü olacaktı. Ancak ECB'nin olumsuz tutumu, bu planın uygulanabilmesi için yeni formüllerin bulunmasını zorunlu hale getiriyor.