Fazla Mesai Tartışması Ülkede Gündem Oldu

Japonya’da fazla mesai düzenlemeleri yeniden tartışma konusu oldu. Başbakan Sanae Takaichi, işverenlerin talepleri doğrultusunda çalışma saatleri sınırlarını esnetme planıyla iş dünyasında umut yaratsa da, işçiler arasında ciddi bir ikilem yaşanıyor.

2019 yılında yürürlüğe giren yasa, fazla mesaiyi aylık 45 saat ve yıllık 360 saat ile sınırlıyor. Ancak Başbakan Takaichi, işverenlerin artan şikayetleri üzerine bu düzenlemeleri gözden geçirmek için talimat verdi. Takaichi, göreve geldiği Ekim ayında ekonomiyi canlandırma sözü vermişti ve “çalış, çalış, çalış, çalış ve çalış” ifadeleriyle dikkat çekmişti.

Bu yaklaşım, patronlar için umudun simgesi olurken, karoshi (aşırı çalışmaya bağlı ölüm) kurbanlarının ailelerinde ve sendikalarda derin kaygılara yol açmakta.

Karoshi vakalarının 2024 yılında rekor seviyeye çıkarak 1304’e ulaşması bekleniyor. Bloomberg'in bildirdiğine göre, Rengo Sendikası Başkanı Tomoko Yoshino, “On yıllık ilerlemeyi geri çevirmek, işçilerin hayatını riske atmak demektir” diyerek endişelerini dile getirdi.

Karoshi mağduru Emiko Teranishi, başbakanın açıklamalarını “toplum için tehlikeli bir mesaj” olarak değerlendirdi.

Uzmanlar, Japonya’nın yaşlanan nüfusu ve düşük verimliliği nedeniyle uzun saatler çalışmaya dayalı büyüme modeline geri dönmenin imkansız olduğunu vurguluyor. Yaşlanan nüfus, kadınların işgücündeki artan payı ve düşük verimlilik, uzun saatler çalışmaya dayalı modelin sürdürülemez olduğunu gösteriyor.

Sendikalar ve Patronlar Karşı Karşıya

Küçük işletmeler ve inşaat firmaları, mevcut fazla mesai sınırlarının kendilerini zor durumda bıraktığını ve esnekliğin hayatta kalabilmeleri için kritik olduğunu ifade ediyor.

Sendikalar ise “esneklik” söyleminin çoğu zaman sömürüye kapı araladığını hatırlatarak, işçilerin sağlığının ve yaşam kalitesinin korunması gerektiğini vurguluyor. Bu tür düzenlemelerin işçilerin “gönüllü” düşüncesi altında baskı altına alınmasına sebep olabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar Uyardı

Rengo Sendikası Başkanı Yoshino, işçi sağlığı ve yaşam kalitesinin tartışmaya açılmaması gerektiğini, “çalışma saatlerini uzatmak, işçilerin hayatını riske atar” diyerek uyarıda bulundu.

Rikkyo Üniversitesi’nden Prof. Wakana Shuto, Japonya’daki ücret yapısının fazla mesaiye dayandığını belirterek, birçok çalışanın ek gelir elde etmek için uzun saatler çalışmak zorunda kaldığını ifade etti. Özellikle uzun yol kamyon şoförlerinin 2024’te fazla mesai sınırlarına tabi tutulmasının, gelirlerinde büyük bir düşüşe neden olacağını bildiren Shuto, mevcut ücret sisteminde bir değişiklik yapılmadıkça fazla mesai tartışmasının işçilerin yaşam standartlarıyla doğrudan bağlantılı kalacağını belirtti.