Fındık İhracatında 85 Tonluk Kayıp

Türkiye, dünya çapındaki fındık üretiminde liderliğini sürdürmesine rağmen, 2025 yılında üretim ve ihracatta ciddi bir düşüş yaşadı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, fındık üretimi 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 38,5 oranında azalarak 441 bin tona düştü. 2024 yılında üretilen yaklaşık 717 bin tonla karşılaştırıldığında, yaşanan bu kayıp son yılların en büyük düşüşlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Üretimdeki bu gerileme, ihracat rakamlarına da doğrudan yansıdı. Karadeniz Fındık ve Fındık Mamulleri İhracatçıları Birliği'nin verilerine göre, Türkiye 2025 yılında 122 ülke ve serbest bölgeye toplamda 238 bin 704 ton fındık ihraç ederek 2 milyar 255 milyon 360 bin 699 dolar gelir elde etti. Bir önceki yılın ihracat rakamı ise 323 bin 244 ton iken, gelir 2 milyar 635 milyon 866 bin 155 dolar seviyesinde gerçekleşmişti.

Üretim ve ihracattaki bu düşüşe rağmen Türkiye'nin en büyük pazarının yine Almanya olduğu belirtildi. Almanya'ya gerçekleştirilen 63 bin 253 tonluk fındık ihracatı, 614 milyon 552 bin 688 dolar gelir sağladı. Almanya'nın ardından İtalya ve Fransa da önemli pazarlar arasında yer aldı.

Fındıkta Üretim ve İhracat Neden Düşüş Gözlemlendi?

Düşüşün başlıca nedeninin ekstrem iklim olayları olduğu ifade ediliyor. Özellikle Nisan-Mayıs dönemlerinde meydana gelen zirai don olayları, çiçeklenme ve meyve tutumu aşamasındaki fındık ağaçlarına ciddi zararlar verdi. Bu don olayları, ana üretim bölgeleri olan Ordu, Giresun ve Trabzon gibi illerde kayıplara yol açtı. Don etkisi nedeniyle dallarda yanıklar oluştu ve bu da verimde doğrudan bir azalmaya sebep oldu.

Yaz aylarında etkili olan kuraklık, üretimi olumsuz yönde etkileyen bir diğer önemli faktör oldu. Düzensiz ve yetersiz yağışlarla birlikte meyve gelişimi engellendi; bu durum, tane küçülmesi, çatlama ve genel verim kaybı gibi sonuçlar doğurdu. Ek olarak aşırı sıcaklar, tepe yanıklarına yol açarak kaliteyi de ciddi şekilde düşürdü.

Son olarak, bazı bölgelerde kahverengi kokarca gibi istilacı zararlıların artışı da üretimi olumsuz etkiledi. Bu zararlının fındık kalitesini düşürerek rekolteyi azaltması, özellikle son yıllarda giderek büyüyen bir sorun haline geldi.

(AA-NEFES)