Fırsatçılara Gün Doğdu

NİSANUR YILDIRIM / NEFES

Gümrük düzenlemesinin devreye girmesiyle birlikte yurt dışından ucuz ürün alma olanağı neredeyse sona erdi. Dar gelirli ve öğrencilerin uygun fiyatlarla alışveriş yapma dönemi kapandı. Bu durum, fırsatçıları sevindirirken, fiyatlar hızla yükseldi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’na göre, 6 Şubat’tan itibaren internet üzerinden yurt dışından yapılan tüm alışverişler gümrük işlemlerine tabi olacak.

Daha önce, 30 Euro altındaki siparişler gümrük vergisinden muaf tutuluyordu, ancak bu uygulama Ocak 2026 itibarıyla sona erecek. Yeni düzenlemeye göre, yurt dışından gelen tüm bireysel siparişler, hatta 1 Euro değerinde olsa bile, gümrük vergisine tabi olacak. Böylece vatandaşların, yurt dışından uygun fiyatlarla alışveriş yapması imkânsız hale geldi.

Düzenlemenin benimsendiği günden itibaren birçok üründe dikkat çekici fiyat artışları meydana geldi. Temu, Aliexpress gibi yurt dışı e-ticaret sitelerinden verilen siparişler, şimdiye kadar uygun fiyatlarla ürün alabilme fırsatı sunuyordu. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte, gümrük işlemleri öncesinde sipariş edilen birçok ürünün fiyatları neredeyse 10 katına çıktı.

Örneğin, mont fiyatları 8 bin 500 liradan 30 bin liraya, küçük ev aletleri 243 liradan 3 bin liraya, saklama torbası ise 200 liradan 2 bin liraya kadar yükseldi. Türkiye’deki yerli e-ticaret platformlarında da ithal ürünlerin fiyatlarında keskin bir artış gözlemlendi. İş dünyası ve ticaret odaları düzenlemeden memnun kalırken, tüketiciler yüksek fiyatlar karşısında şikâyetlerini dile getiriyor.

SARAL: AMAÇTAN SAPTIRILDI

CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yalçın Karatepe, düzenlemenin üreticiyi desteklemeyeceğini belirterek, “Ürünleri toptan getirip satanlar korunacak. Bu hem rekabeti engelliyor hem de vatandaşların uygun fiyatlarla ürünlere erişimini kısıtlıyor. Bu kabul edilemez. İthalatta ara mal ve hammadde gibi ürünlerin oranını artırmak için adım atmalıyız. 150 TL’ye alınan bir kablo ile Türkiye'ye üretimi desteklemiş olmayız.” dedi.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral da düzenlemeyi eleştirerek, “30 Euro düzenlemesinin amacı yerli üreticileri ve esnafı korumaktır. Ancak mevcut durum, bu amacın saplandığını gösteriyor. 50 liralık bir ürün 750 liraya, 2500 liralık bir cihaz 15 bin liraya satılıyorsa burada koruma değil, açıkça fırsatçılık ve istismar söz konusudur. Bu durum vicdanla bağdaşmaz ve sosyal devlet ilkesiyle çelişiyor. Uygulamanın yükü vatandaşa biniyorsa, samimiyetle bir hesap yapılması gerekir. Bu destek, vatandaşın sırtına yük olmadan, adaletli ve dengeli bir şekilde sağlanmalıdır.” şeklinde konuştu.

VATANDAŞ KANDIRILIYOR

Tüketici Konfederasyonu Başkanvekili İbrahim Güllü, iç piyasada fırsatçılığın artarak ürün fiyatlarının fahiş boyutlara ulaştığını ifade ederek, “Örneğin bir ürün yurt dışında 300 lirayken, aynı ürün Türkiye’de 3 bin liraya, yani 10 katına satılıyor. Tüketiciler, belli firmaların insafına kalmış durumda. Ticaret Bakanlığı’nın sıkı denetimler yapması gerekli. Gümrük muafiyetinin kaldırılması, tüketici açısından hatalı bir uygulama. Tüketici, aynı ürünü yurt dışında uygun bir fiyatla gördüğünde kendini kandırılmış hissediyor. Vatandaş, 10 liraya alabileceği bir ürünü neden 100 liraya satın alsın? Bu durum kabul edilebilir değil.” dedi.

DAR GELİRLİYE CEZA OLUR

Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, Ticaret Bakanlığı'nın 181 ürün üzerinde analiz yaparak bu ürünlerin %80'inde ürün güvenliği problemi tespit ettiğini belirterek, “Eğer tüm bu ürünler güvensizse, kamuoyuna nasıl bilgi verdiklerini henüz anlamış değiliz.” dedi. Temu ve Aliexpress gibi sitelerin en çok öğrenciler tarafından kullanıldığını vurgulayan Kılıç, “Gençlerin ve ekonomik gücü sınırlı olanların cezalandırılması doğru bir yaklaşım değil; bu uygulamadan vazgeçilmelidir.” ifadelerini kullandı.