Her yıl azalan üretimle birlikte otlu peynir, artık dar gelirli vatandaşların neredeyse ulaşamadığı bir ürün haline geldi.
Geçen yıl kilosu 300–350 lira arasında satılan otlu peynir, bu yıl 600–700 lira seviyelerine kadar çıktı.
Hayvan sayısındaki azalmanın yanı sıra artan maliyetler, kuraklık ve göç gibi sebepler, üretimin düşmesine yol açarak fiyatların artmasına sebep oldu.
Peynirciler Çarşısı'nda esnaflık yapan Fevzi Metin, “Eskiden fakirlerin sofrasında peynir vardı, şimdi lüks hâline geldi. Fakirler yiyemiyor. Sadece peynir kırıntısı alıyorlar, yoksa peyniri alacak durumda değiller” şeklinde konuştu.
Tarihi Peynirciler Çarşısı'nın esnafı, köylerin boşaldığını ve hayvancılığın gerilediğini belirterek, bu durumun peynir üretimine büyük bir darbe vurduğunu ifade ediyor.
'ÖNCEKİ SENELERİ ARIYORUZ'
Peynirciler Çarşısı esnafı Mehmet Ayık, piyasanın durgun olduğunu dile getirirken şöyle devam etti:
“Gördüğünüz gibi piyasalar berbat, kimse yok. Peynirimiz, malımız hep yok oldu. Şu an ödemelerimiz sıkıntılı. Bu sene geçen seneyi özlüyoruz ama bulamıyoruz. Önceki yılı altınla zor buluyorduk, Allah sonumuzu hayır etsin.”
Ayık, peynirin dar gelirli insanların sofrasından da çekildiğini belirterek, “Eskiden çarşıya gelir, bir şey yemeden dönmezdik. Akşam soframızda bir ekmek peynirimiz olurdu. Bugün onu altınla arasan bulamazsın. Artık peynir bulmakta zorlanıyoruz.”
'FİYATLAR ARTTI, SATIŞLAR DÜŞTÜ'
Esnaf Hazar Keremoğlu, işlerin duraksadığını ifade etti. Havalimanının kapalı olmasının yabancı satışları etkilediğini belirten Keremoğlu, geçen yıl 400–450 lira arasında satılan peynirin bu sene 550–600 lira aralığında olduğunu açıkladı. Keremoğlu, “Bu böyle devam ederse, küçük esnafın durumu çok kötü olacak” dedi.
Esnaf Tuncer Bilici, fiyat artışının vatandaşların alım gücünü zayıflattığını ifade ederek, “Piyasa durgun. Allah yardım etsin. Bu gidişle insanlar zor durumda kalacak. Geçen sene peynir 350–400 lira, bu yıl ise 600 lira kadar yükseldi. Tereyağı da şu anda 600 liradır” şeklinde konuştu.
'ŞAP HER ŞEYİ ETKİLEDİ'
Şap hastalığının bu yıl peynir üretimini olumsuz etkilediğini söyleyen Bilici, “Hayvan 1,5 ay sütten kesildi. Zaten koyunun sağıldığı süre en fazla 2 ay. O da sağılmadıysa 1 ayda, 1.5 ayda sağlanmadı. Bu da peynirin kısıtlı olmasına neden oldu” dedi.
Vatandaşın alım gücünün düştüğünü ifade eden Bilici, “22 bin lira maaş alan biri peynir ve tereyağını ne ile alacak? 600 TL peynir, 600 TL tereyağı… Bu gerçekten bir mucize haline geldi” şeklinde konuştu.
'FAKİR PEYNİR KIRINTISI ALABİLİYOR'
Çarşının 30 yıllık esnafı Fevzi Metin, durumu şu şekilde anlattı:
“Bu yıl şartlar çok kritik. Piyasa durgun, her şey çok pahalı. Halkın alım gücü yok. Geçen yıl peynir 250 ile 300–350 liraya kadar çıktı, şu an 600 lira. Köylü 500–550 diyor, tüketici 600 lira çok diyor. Ortada kalmışız. Eskiden fakirlerin sofrasında peynir vardı, şimdi o da lüks haline geldi. Fakir yalnızca peynir kırıntısı alabiliyor, yoksa peyniri alamaz.”
'MİLLET 2 KİLO ALIYORDU, ŞİMDİ 200 GRAMA DÜŞTÜ'
Esnaf Hasan Kıvanç, “Geçen yıl peynir ucuzdu, millet 2 kilo alıyordu. Şimdi ise pahalı olduğu için 1 kilo alan yarım kilo ya da 200 gram alıyor” dedi.
Cacık fiyatlarını da örnek veren Kıvanç, “Geçen yıl beyaz cacık 20–30 liraydı, şimdi 80–100 lira oldu” ifadesini kullandı.
Esnaf Kenan Yağız, fiyat artışının genel ekonomik koşullardan kaynaklandığını belirterek, “Geçen yıl peynir 500–550 lira iken şu an 650–700 lira seviyelerinde. Fiyatlar yüksek, alıcı zorlanıyor fakat Van otlu peyniri sofraların vazgeçilmezi olduğu için yine de alıyorlar. Artık zenginlerin sofrasından eksik olmamaya başladı.”
