Garanti'den Faiz, Enflasyon ve Asgari Ücret Tahmini

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, enflasyonla mücadele programı çerçevesinde sektöre uygulanan kredi limitlerinin gelecek yıl boyunca devam edeceğini öngördüğünü belirtti. Akten, bu durumun enflasyonun düşürülmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Merkez Bankası'nın (TCMB) Haziran 2023'ten bu yana yürüttüğü enflasyonla mücadele programı, ilave sıkılaştırıcı adımlarla destekleniyor.

Bankacılık sektöründe sıkılaşan makro koşullar ve kredi sınırlamaları etkili bir şekilde hissediliyor. Sermaye yeterliliği ve likidite koşulları sağlam olsa da, bu süreçte sektörün fonlama maliyetleri, kârlılık ve aktif kalitesi üzerinde baskılar artmış durumda.

Makroihtiyati tedbirler kapsamında kredilere aylık büyüme sınırları getirildi. KOBİ kredileri için aylık yüzde 2,5, diğer TL ticari krediler için yüzde 1,5, yabancı para ticari krediler için ise yüzde 0,5 büyüme kısıtları mevcut. Bireysel kredilerde de ihtiyaç ve taşıt kredilerine aylık yüzde 2 büyüme sınırı uygulanıyor. Bankalar, bu oranların üzerinde kredi verirlerse ilave yükümlülüklerle karşılaşacaklar.

“Kredi Kısıtlamalarının Kalmasını Bekliyorum”

Akten, Reuters'a verdiği röportajda, kredi kısıtlamalarının gelecek yıl boyunca süreceğini öngördüğünü dile getirerek, “Enflasyonu aşağı çekmek istiyorsak, bu limitlerin düşmesini beklemiyorum. Küçük kolaylıklar sağlanabilir, oranlar ve limitler değiştirilebilir. Bu doğru bir tutum” dedi.

Akten, bankaların çok sayıda kredi vererek enflasyon yaratabileceğine de dikkat çekti. “Bir bankacı olarak bunu söylemek belki doğru değil ama limitlerin yavaş yavaş değiştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bir anda büyüdüğünüzde enflasyon problemini çözememiş oluyorsunuz. Bir sonraki yıl aynı noktaya geliyoruz” şeklinde konuştu.

Faiz ve Enflasyon Beklentisi

Sene başında yüzde 44 olan enflasyonun, yıl sonunda yüzde 31-31,5 düzeyine gelmesini beklediğini ifade eden Akten, “Bu anlamda bir başarı var. Ancak önümüzdeki dönemde kalıcı olarak düşmeye devam etmesi gerekiyor. Gelecek dönem enflasyon yüzde 1,5 gibi aylık artışlarla devam ederse, gelecek sene iyi bir seviyede olur. Yıl sonunda enflasyonun yüzde 25 civarında, faizlerin ise yüzde 32 olacağını öngörüyoruz” dedi.

Politika faizindeki düşüşün kredi maliyetleri ve mevduat faizlerine doğrudan yansımadığını belirten Akten, “Bankaların her dört haftada bir uymaya çalıştığı bir TL mevduat oranı var. Bu nedenle mevduat faizleri şu anda politika faizinin üzerinde bulunuyor. Geçtiğimiz haftaki faiz düşüşüne kadar son üç aylık dönemdeki 650 baz puanlık düşüşün yüzde 60'ını görmüş olduk, ama daha yeni başladık” diye konuştu.

Bankalara uygulanan diğer bir düzenleme, TL'yi cazip hale getirmek amacıyla getirilen TL mevduat oranındaki yüzde 60'lık oran. Bankalar bu oranı dört haftada bir yakalamak zorundadır.

TCMB, enflasyondaki düşüşü gösteren verilerin ardından geçtiğimiz hafta 150 baz puanlık bir faiz indirimi gerçekleştirdi. Böylece Temmuz'dan bu yana toplamda 800 baz puanlık bir indirim gerçekleştirildi.

Asgari Ücrete Zam Beklentisi

Para politikasının yönü açısından enflasyon kadar önemli bir konu da milyonlarca çalışanın ilgilendiği asgari ücret görüşmeleri. Akten, asgari ücret artışının yüzde 25-30 aralığında olmasını beklediklerini belirtti.

Bankacılık sektöründeki düzenlemelerin geçmişteki kadar ağır olmadığına rağmen yine de bir stres yarattığını ifade eden Akten, “TCMB, dinleyici ve dikkatli; her dört haftada bir gerektikçe ayarlamalar yapmaktan kaçınmıyor. Bizleri de duyuyorlar ve zaman zaman bütün bankalarla toplantılar yapıyorlar. Her 4-8 haftada bir oran tutturma stresi oluyor mu? Evet var. Ancak bunun dışında çok yorucu bir süreç değil. Enflasyonun bir an önce düşmesi bizi daha mutlu eder” dedi.

“Kredi Büyümesi Enflasyonun Üzerinde Olacak”

Akten, kredi büyümesinin son 2-3 yıldır enflasyonun altında kaldığını, ancak bu yıl itibarıyla kredi büyümesinin enflasyonun üzerinde olacağını öngördüğünü ifade ederek, “Limitler dışında kalan krediler mevcut. Bireysel kredi kartı, konut, KMH gibi… Birkaç yıl sonra ilk kez kredi büyümesi enflasyonun üzerinde gerçekleşecek, bu da üzerimizdeki baskıyı biraz azaltacaktır” dedi.

Bankacılık sektörünün dengelenme eğiliminin devam etmesini beklediklerini dile getiren Akten, TL kredi büyümesinin 2026 yılında da dengeli bir şekilde enflasyonun üzerinde olacağını öngördüğünü kaydetti. Aktif kalitesindeki risk takibinin devam edeceğini belirten Akten, “Ancak faizler düştüğünde daha fazla normalleşme olacağını düşünüyorum. Net faiz marjı ve sermaye getirisi daha iyi olacaktır” şeklinde konuştu.

“BBVA'ya Katkımız Enflasyon Muhasebesinden Çıkınca Artacak”

Akten, ana ortak BBVA bünyesinde önemli bir yer edindiklerini belirterek, “Genel müşteri sayısının yüzde 25 ile 30'u arası biziz. Müşteri kazanımında da aynı şekildeyiz. Müşteri sayımız yılsonu itibarıyla 30 milyona ulaşacak” dedi.

Ana ortağın kârına katkısıyla ilgili olarak da Akten, katkının enflasyon muhasebesi ile konsolide edildiğini belirterek, “Bu, Türkiye'de ilan ettiğimiz kârın oldukça altında kalıyor. Enflasyon kadar sermaye kaybımız oluyor. Bu nedenle yüzde 7-8'lerde bir katkı sağlıyoruz. Ancak normalde enflasyon yüzde 100'ün altına düştüğünde bu muhasebeden çıkıp yüzde 25-30 oranında bir kazanç elde edebiliriz” ifadelerini kullandı.

Türkiye'de oldukça rekabetçi bir ortamın bulunduğunu belirten Akten, ana ortağın Türkiye'den memnun olduğunu vurgulayarak, “Her zaman daha büyük büyümek için fırsatları değerlendireceklerdir diye düşünüyorum. Ancak biz kendimiz de sermayenin üzerinde getiri ile büyümeye devam ediyoruz. Teknolojiye büyük yatırımlar yapıyoruz. Yıllık 250 milyon dolar teknolojiye yatırım yapıyoruz, özellikle de yapay zekaya.”