Gümrüksüz Alışveriş Dönemi Başladı: Büyük Şirketler Saldırdı

Arjantin'de serbest piyasa yanlısı Devlet Başkanı Javier Milei, ekonomiyi dışa açma yönündeki adımlarıyla yabancı ürünlerin ülkeye akışını hızlandırdı.

Resmi verilere göre, tüketim malları ithalatında 2025 yılı itibarıyla bir önceki yıla göre yüzde 55'lik bir artışla 11,4 milyar dolara ulaşarak rekor seviyeye ulaşıldı.

Arjantinliler, Lego setlerinden Apple bilgisayarlara ve Stanley termoslarına kadar birçok ürünü yurtdışından satın almaya başladı. Uluslararası e-ticaret platformları üzerinden gerçekleştirilen alışverişler, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık üç kat artarak 955 milyon dolara yükseldi. Amazon, Shein ve Temu gibi dev şirketler, bu süreçte Arjantin'de ilk kez güçlü şekilde varlık göstermeye başladı.

Gümrük Düzenlemeleri Etkili Oldu

Artışın başlıca sebebi, önceki yönetimler tarafından yerli sanayiyi korumak amacıyla getirilen yüksek tarifeler ve ithalat kısıtlamalarının Milei yönetimi tarafından gevşetilmesi oldu. Bu düzenlemeler, daha önce Arjantin'de yabancı ürünlerin nadir ve pahalı olmasına neden oluyordu.

Kasım 2024'te, Milei, kargo ile yapılan gönderiler için değer sınırını 1000 dolardan 3000 dolara yükseltti. Ayrıca bireylerin yılda 400 dolara kadar ürünü gümrüksüz ithal edebilmesine olanak tanıdı.

Abeceb ekonomi danışmanlık şirketinin yöneticilerinden Natacha Izquierdo, geçmişte yurtdışından verilen siparişlerin gümrükte takılma riskinin yüksek olduğunu belirterek, “Artık süreçler daha akıcı. Bu nedenle ciddi bir artış görüyoruz” değerlendirmesini yaptı.

Ancak Izquierdo, Arjantin'in toplam ithalat seviyesinin hâlâ bölgedeki benzer ülkelere göre düşük kaldığını vurguladı.

E-Ticaret Devleri Pazara Girdi

Amazon, Milei’nin reformlarından faydalanmak amacıyla 2024 sonlarında ABD'den Arjantin'e ücretsiz teslimat uygulamasını başlattı. Kasım ayında ülkeyi düşük maliyetli alışveriş uygulaması olan Amazon Bazaar kapsamına da dahil etti.

Shein ve Temu ise 2025 yılında Arjantin'de ilk büyük satışlarını gerçekleştirdi. Aynı dönemde Çin'den yapılan tüketim malları ithalatı iki katına çıkarak 1,9 milyar dolara ulaştı. Sosyal medyada, kullanıcıların Shein ve Temu'dan yaptıkları ilk alışverişlerini paylaşmaları dikkat çekti, ayrıca Buenos Aires’te bir Shein yeniden satış mağazası açıldı.

Uluslararası platformlar, yerel perakendecilere göre daha geniş bir ürün yelpazesi ve daha düşük fiyatlar sunuyor. Örneğin, Arjantinlilerin geleneksel içeceği mate tüketiminde kullandığı 940 ml'lik Stanley termoslar, Tiendamia'da markanın resmi yerel mağazasına göre yaklaşık yüzde 45 daha ucuza satılmakta.

Yerli Sektör Tepkili

Artan ithalat, yerli üreticiler arasında endişelere yol açıyor. Uzun süre yüksek tarifelerle uluslararası rekabete karşı korunan Arjantin tekstil sektörü, Çinli e-ticaret şirketlerine karşı “haksız rekabet” gerekçesiyle Kongre’ye çağrıda bulundu.

Arjantin Tekstil Sanayileri Federasyonu'na göre, sektör Milei’nin göreve gelmesinden bu yana 16 bin kişilik istihdam kaybı yaşadı. Bu rakam, toplam iş gücünün yüzde 13’üne denk geliyor.

Çinli şirketlerin pazara girişi, Arjantin’in en büyük e-ticaret platformu Mercado Libre ile de gerilime yol açtı. Şirketin kurucusu ve ülkenin en zengin iş insanı Marcos Galperin, Milei’nin en güçlü destekçileri arasında yer almakta.

Mercado Libre, geçen ağustosta ekonomi bakanlığına başvurarak Temu’yu “yanıltıcı reklam” ve “haksız ticaret uygulamaları” ile suçladı. Temu ise bu iddiaları reddetti ve davanın Arjantin Yüksek Mahkemesi tarafından ele alınması bekleniyor.

Milei’nin reformları, tüketicilere daha ucuz ve çeşitli ürün seçenekleri sunarken, yerli üretim üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ediyor.