Gümüş ve Altında Tarihi Gün: Neler Oldu, Neden Oldu?

Altın ve diğer değerli metaller, bu haftayı tarihi kayıplarla kapatmış durumda. ABD Başkanı Donald Trump’ın Kevin Warsh'ı ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığına aday göstermesiyle birlikte piyasalardaki para politikası beklentileri köklü bir değişim geçirirken, vadeli işlem piyasalarında artan satışlar düşüşü daha da derinleştirdi.

DEĞERLİ METALLERDE TARİHİ OYNAKLIK

Altındaki ani düşüş, diğer değerli metallere de sirayet etti. Bu yıl altından daha hızlı değer kazanan gümüş, cuma günü yüzde 26 ile tarihi bir günlük kayıp yaşamışken; platin ise yüzde 18 oranında geriledi.

Analistler, son zamanlarda yaşanan yükselişi “aşırı ve hızlı” olarak değerlendirirken, fiyatların uzun vadeli ortalamalara göre olağan dışı seviyelere ulaştığına dikkat çekiyor. Artan zımni volatilite ve teknik göstergelerde görülen aşırı alım sinyalleri, düzeltme sürecinin tetikleyicisi oldu.

Panmure Liberum emtia analisti Tom Price, yaşanan gelişmeleri “klasik bir piyasa zirvesi davranışı” olarak tanımlarken, piyasada belirsizlik ve kafa karışıklığının hâkim olduğunu vurguladı. Yatırımcıların netlik arayışında olduğu da ifade edildi.

MKS Pamp analisti Nicky Shiels, son dönemi “değerli metaller tarihinin en volatil ayı” olarak tanımladı. Shiels, Venezuela’dan Grönland’a ve İran’a kadar uzanan küresel gelişmeler ile Trump’ın belirsiz politikalarının yatırımcıları güvenli limanlara yönlendirdiğini, ancak rallinin “çok hızlı ve aşırı” gerçekleştiğini belirtti.

WARSH ETKİSİ VE VADELİ İŞLEMLER

Trump’ın Warsh'ı Fed başkanlığına aday göstermesi ve bu adaylığın cuma sabahı doğrulanması, doların değer kazanmasına yol açtı. Bazı yatırımcılar, Warsh liderliğindeki bir Fed’in enflasyon konusunda daha ortodoks ve kısıtlayıcı bir politika izleyebileceğini düşündü.

Son bir yıl boyunca altın yatırımcılarının temel argümanı, dolardaki değer kaybı riskine karşı korunma ihtiyacıydı. Fakat daha sıkı bir para politikası beklentisi, bu tezi zayıflatarak altın üzerindeki baskıyı artırıyor.

Piyasalardaki sert dalgalanmalarda vadeli işlem piyasalarının rolü ön plana çıktı. Son yükselişte spekülatif pozisyonların artması, zirve seviyelerde kâr realizasyonunu beraberinde getirdi. Özellikle kaldıraçlı işlemlerden kaynaklanan pozisyon kapatmaları ve olası teminat tamamlama çağrıları (margin call), satış baskısını artırdı.

Yüksek oynaklık nedeniyle bazı piyasalarda teminat gerekliliklerinin artması, yatırımcıların pozisyonlarını azaltmasına yol açarak fiyatlar üzerindeki baskıyı pekiştirdi. Bu durum, düşüşün yalnızca spot piyasada değil, türev piyasalar üzerinden de hız kazandığını gösteriyor.

Faiz getirisi olmayan altın için dolar ve ABD tahvil getirilerinin yükselmesi olumsuz bir zemin yaratıyor. Doların değer kaybı riskine karşı korunma aracı olarak öne çıkan altın, para politikası beklentilerindeki değişimle birlikte baskı altında kalmayı sürdürüyor.

MADENCİLİK HİSSELERİNDE SERT SATIŞ

Değerli metallerdeki düşüş, madencilik şirketlerinin hisselerine de yansıdı. New York borsasında işlem gören Newmont hisseleri, yüzde 11,5; Barrick Mining hisseleri ise yüzde 12,1 değer kaybı yaşadı. Londra'da işlem gören Fresnillo hisseleri de yüzde 6,1 oranında geriledi.

Asya tarafında ise Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nın (SHFE) metal piyasalarındaki ralliyi sınırlamaya yönelik önlemleri dikkat çekti. SHFE, piyasa istikrarını korumak ve yatırımcıları “rasyonel yatırım yapmaya” teşvik etmek amacıyla 10 grup işlem hesabını askıya aldığını açıkladı.

PİYASADA YENİ DENGE ARAYIŞI

Uzmanlara göre, son düşüş, aşırı alım bölgesine taşınan piyasanın kısa vadeli bir düzeltme sürecine girdiğine işaret ediyor. Yüksek oynaklığın devam etmesi öngörülürken, merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme eğilimi gibi yapısal nedenlerin orta ve uzun vadede altın fiyatları üzerindeki etkisi izlenmeye devam edecek.

Pictet Asset Management kıdemli çoklu varlık stratejisti Arun Sai, son fiyat hareketlerinden sonra yüksek oynaklığın sürmesinin beklendiğini ifade etti. Ancak şirket, altının merkez bankaları ve diğer yatırımcılar açısından rezerv çeşitlendirme aracı olarak önemini koruduğu görüşünü sürdürüyor.

Swiss bank Syz’nin baş yatırım yetkilisi Charles-Henry Monchau, düşüşleri, uzun vadeli ortalamalara kıyasla altındaki aşırı fiyat hareketlerinin ardından “alımdan kaçınma” olarak değerlendirdi. Monchau, artan zımni volatilitenin piyasanın kısa vadede aşırı alım bölgesinde olduğuna işaret ettiğini ve daha temkinli bir duruş sergilenmesi gerektiğini belirtti.

Son yaşanan sert geri çekilme, küresel belirsizliklerin gölgesinde rekor seviyelere ulaşan değerli metaller piyasasında yeni bir denge arayışının başlamış olduğuna işaret ediyor.