Havada yakıt krizi büyüyor

BRÜKSEL (AA) – Avrupa'daki hava yolu şirketlerini temsil eden Airlines for Europe (A4E), Avrupa Birliği'nden (AB) jet yakıtı arzına ilişkin riskler ve artan maliyetler karşısında önlemler alınmasını talep etti.

Lufthansa, Air France-KLM, Ryanair gibi çeşitli hava yolu firmalarının da üyeleri arasında yer aldığı Brüksel merkezli A4E, Orta Doğu'daki gelişmeler sonucunda sektörün yaşadığı sorunlara ilişkin açıklama yayımladı.

YAKIT İKMALİ ZORUNLULUĞU ASKIYA ALINSIN TALEBİ

Açıklamada, AB'nin tedarikçilerden doğrudan alınan bilgilerle jet yakıtı arzını izlemesi gerektiğine işaret edilerek, AB kuralları kapsamında hava yollarının uçuş yaptıkları havalimanlarının en az yüzde 90'ında yakıt ikmali yapma zorunluluğunun geçici olarak askıya alınması istendi.

Yolcu haklarını düzenleyen kurallar kapsamında olağanüstü durumların daha açık hale getirilmesinin önemine dikkat çekilen açıklamada, bu dönemde AB genelinde yakıt kıtlığı, çatışma nedeniyle hava sahasının kapanması, resmi güvenlik uyarıları ve çatışma kaynaklı hava trafik kontrolü yönlendirmelerinin tazminat açısından olağanüstü durumlar olarak kabul edilmesi talep edildi.

EMİSYON VE VERGİ TALEBİ

Açıklamada, ulaşımın sürdürülmesi ve artan yakıt fiyatları karşısında yolcu maliyetlerini azaltmak için Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) geçici olarak askıya alınması, ETS maliyetlerinin sınırlandırılması ve düşürülmesi, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) tahsisleri kapsamında geçici olarak yüzde 100 geri ödeme yapılması, üye ülkeler arasında AB düzeyinde koordinasyon sağlanması, iç hat biletlerine uygulanan KDV'nin düşürülmesi ve havacılık vergilerinin kaldırılması önerildi.

Uzun vadede ise AB genelinde tedbirlerin önemine işaret edilen açıklamada, petrol stokları kurallarına kerosen hükümlerinin eklenmesi, kerosenin AB düzeyinde ortak satın alınmasının teşvik edilmesi, jet yakıtı bulunabilirliğine ilişkin yükümlülük getirilmesi ve jet yakıtı arzını güvence altına almak için hedefli rafineri yükümlülüklerinin uygulanması istendi.

Geçen hafta, Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının tamamen açılmaması halinde Avrupa havalimanlarının üç hafta içinde jet yakıtı kısıtıyla karşılaşabileceği uyarısında bulunmuştu.

JET YAKITI FİYATI İKİYE KATLANDI

Arz kısıtları nedeniyle Avrupa ülkelerinde jet yakıtı fiyatları, savaş öncesine kıyasla yüzde 100 artarak rekor seviyelere çıktı.

Özellikle Avrupa gibi Basra Körfezi'nden jet yakıtı arzına büyük ölçüde bağımlı bölgeler, tedarik aksaklıkları karşısında en kırılgan bölgeler arasında yer alıyor.

Söz konusu arzın kesilmesi nedeniyle İtalya’daki bazı havalimanlarında jet yakıtına kısıtlar getirilirken, bazı hava yolu firmaları savaşın devam etmesi halinde Avrupa genelinde yaz dönemi uçuşlarının risk altında olacağı uyarısında bulundu.