İklim değişikliğine bağlı olarak yaşanan aşırı hava olayları, dünya genelinde etkisini göstermeye devam ediyor. 2025 sonrası 2026 yılında hangi iklim olaylarının meydana geleceği merak konusu haline geldi.
Prof. Dr. Levent Kurnaz, geçen yılın iklim durumu ile 2026 ile ilgili beklentilerini değerlendirdi.
Kurnaz, iklimle ilgili birkaç haftadan uzun tahmin yapmanın zor olduğunu belirterek, dünya genelinde sıcaklıkların yükselmeye devam ettiğini ve bu kıştan itibaren ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış dönemlerinde sıcaklıkların 1960-1990 yılları arasındaki ortalamalara göre daha yüksek olmasının beklendiğini vurguladı.
Yaz Sonuna Dikkat Çekti
Kurnaz, El Nino ve La Nina etkilerinin kısa vadede tahmin edilebilir faktörler olduğunu ifade ederek, “Bu yıl kış sonuna kadar, yani mart ayına kadar zayıf bir La Nina’nın süreceğini, ardından nötr bir duruma geçileceğini ve yaz sonuna doğru zayıf bir El Nino’nun başlayacağını öngörüyor modeller. Bu tahminler kesin olmamakla birlikte, yaz sonuna kadar aşırı sıcaklıkların olmayacağını, fakat yaz sonunda sıcaklıkların normalden biraz daha fazla olabileceğini düşünüyoruz.” dedi.
İklim değişikliğinin ısınma ve kutup bölgelerinin aşırı ısınması şeklinde iki bağlamda ele alınması gerektiğine dikkat çeken Kurnaz, ısınma nedeniyle çiçeklerin normalden daha erken açtığını ve sonrasında gelen soğuk havanın bu çiçeklere zarar verdiğini belirtti.
'Zirai Don İhtimali Yüksek'
Kurnaz, geçtiğimiz yıl şubat ve nisan aylarında yaşanan don olaylarının nedeninin kutup bölgelerindeki ısınma olduğunu ifade ederek, şu şekilde konuştu:
“Kutup bölgelerinin aşırı ısınması nedeniyle soğuk hava aşağıya iniyor. Bu durum birkaç hafta önceden tahmin edilebilir ama şu anda nisan ayında don olacağına dair bir şey söylemek oldukça erken. Biz şimdi ancak ocak ayının ortası ve sonu hakkında konuşabiliriz. Dolayısıyla bu donun en tehlikeli olduğu dönem mart ve nisan ayları olduğu için o konuda tahmin yapmak zordur. Ancak ısınmanın devam edeceği, çiçeklenmenin olacağı ve kutupların daha fazla ısındığı kesin. Bu yüzden zirai don riski yükseliyor ama ne zaman ve nasıl olacağı konusunda kesin bir şey söylemek mümkün değil.”
Türkiye'nin farklı bölgelerinde çeşitli iklim sinyalleri gözlemlendiğini, kuzeydoğuda yağış fazlası, güneybatıda ise yağış eksikliği yaşandığını vurgulayan Kurnaz, bu nedenle hangi bölgelerde kuraklık olabileceğini söylemenin şu an için erken olduğunu ifade etti.
'Beklenenin Üzerinde Bir Sıcaklık Olabilir'
Kurnaz, sıcaklık artışının buharlaşmayı artıracağına ve bunun da tarım başta olmak üzere genel su ihtiyacını etkileyeceğine dikkat çekti.
Bu yılın ikinci yarısında El Nino’nun etkili olmasının, dünya genelindeki ortalama sıcaklıkları yükseltebileceğini belirten Kurnaz, “Rahatlıkla ikinci sırada yer alabilir. Birinci olma ihtimali de var, ancak bunları zamanla takip edeceğiz. Ancak beşinci veya dördüncü sırada olacağını düşünmüyorum. İlk üçteyse, 2026’da birinci mi, ikinci mi, üçüncü mü olacak bunu günler geçtikçe göreceğiz.” şeklinde konuştu.
Kurnaz, genelde La Nina’nın dünya sıcaklıklarını ortalama seviyeden daha düşük tutma eğiliminde olduğunu ifade ederek, iklim değişikliği neticesinde sıcaklıkların artmasının beklendiğini aktardı. Ayrıca 2026’nın tam ortasında La Nina, diğer yarısında ise El Nino etkisiyle 2024 yılına benzer sıcaklıkların beklenebileceğine değindi.
Son olarak, Kurnaz ülkenin El Nino ve La Nina koşullarından uzak olduğunu belirterek, Türkiye'nin normalin ve beklenenin biraz üzerinde ısınma etkisiyle karşılaşabileceğini sözlerine ekledi.
