Herkese 2 Bin Dolarlık Çek Projesinin Uygulanması Zorlaştı

ABD Başkanı Donald Trump, gelecek yıl Amerikalılara 2 bin dolarlık gümrük geliri çekleri göndermeyi planlıyor. Ancak bu önerinin gerçekleşmesi için Kongre'nin onayı gerekiyor ve Cumhuriyetçilerin arasında bile ciddi bir tereddüt bulunuyor.

Wisconsin Senatörü Ron Johnson, büyük bütçe açığını hatırlatarak temkinli bir yaklaşım sergiledi. Johnson, “Bu yıl yaklaşık 2 trilyon dolarlık bir bütçe açığı ile karşı karşıyayız. Hangi kaynaktan gelir elde edersek edelim, bu açıkların kapatılması için kullanılmalıdır.” ifadelerini kullandı.

CUMHURİYETÇİLERİN TEMKİNLİ TAVRI

Business Insider'ın haberine göre, Cumhuriyetçi çoğunluk, ulusal borcun hızla arttığı bir dönemde Trump'ın cek önerisine mesafeli duruyor. Bu durum, planın uygulanabilmesi için gereken Kongre onayını daha da zorlaştırıyor.

Trump'a karşı açıkça tavır almakta tereddüt eden Cumhuriyetçi Parti içinde birçok isim, bu önerinin yerine farklı önceliklere odaklanmayı tercih ediyor.

Arizona Temsilcisi Andy Biggs, “Herkesin bir önerisi var; ben genel vergi oranlarını düşürüp bunu kalıcı hale getirmeyi tercih ederim.” dedi.

Florida Senatörü Rick Scott da, “Benim odak noktam, 38 trilyon dolarlık ulusal borcu ödemek. Ama ne önerileceğini görmek lazım.” diye belirtti.

TRUMP VAATLERİYLE KONGRE HAREKETSİZ

Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk yılında Amerikan halkına çek gönderme fikrini zaman zaman gündeme getirmişti. Şubat ayında “DOGE temettüleri” altında, tasarruflardan finanse edilecek çekleri değerlendirdiğini söylemişti. Yaz aylarında ise benzer bir konuda tarife iadesi fikrine sıcak baktığını belirtmişti.

Son haftalarda bu konuyu daha ciddiyetle ele alan Trump, kamuoyu önündeki konuşmalarında ve Truth Social paylaşımlarında planını 2026 ortasında uygulamak istediğini ifade ediyor. 2 bin dolarlık çek önerisi, şimdiye kadarki en net ifade biçimi oldu.

Bu noktada, ağustosta düşük gelirli Amerikalılara tarife iadesi gönderilmesini öneren Missouri Senatörü Josh Hawley, bu fikrin destekleyicisi olduğunu belirterek, “Bu benim gözde fikrim. Çalışan insanlara yardım etmek için harika bir yol.” dedi.

DESTEĞİ YENİDEN GÖZDEN GEÇİREN CUMHURİYETÇİLER

Bazı Cumhuriyetçiler, sert karşı çıkışlarını yumuşatmaya başladı. Şubat ayında DOGE temettüleriyle ilgili yapılan bir soruya ulusal borcu azaltmayı tercih ediyorum diyen Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, bu ay daha ılımlı bir mesaj verdi: “Bence bazı açılardan mantıklı. Bu konuyu değerlendirmemiz gerekecek.”

Johnson, “Trilyonlarca dolarlık yeni geliriniz varsa, bunun en iyi kullanımının ne olacağı tartışılabilir,” diyerek borcun azaltılmasının uzun vadede ailelere tasarruf sağlayacağını savundu.

Ancak birçok Cumhuriyetçi hâlâ önceki görüşlerini koruyor. Ohio Senatörü Bernie Moreno, temmuzda bu planın “asla geçmeyeceğini” belirtirken, bu hafta da aynı düşüncesini ifade etti: “Bence açık ödenmeli.”

ANA SORUN: MATEMATİK VE ENFLASYON RİSKİ

Siyasi tartışmaların ötesinde, Trump'ın planı teknik açıdan da zorluklarla dolu.

Öncelikle, bu kadar yüksek miktarda çek dağıtmak için yeterli gümrük geliri bulunmuyor. Sorumlu Federal Bütçe Komitesi'nin analizine göre, programın maliyeti 600 milyar dolara kadar yükselebilir. Bu, yıllık 300 milyar dolarlık öngörülen gümrük gelirinin iki katı. Ayrıca Yüksek Mahkeme’nin Trump’ın tarifelerini engelleyebileceği de göz önünde bulundurulmalı.

Bir diğer önemli sorun ise enflasyon riski. Cumhuriyetçiler, Biden yönetimini pandemi döneminde çek dağıtmanın enflasyonu artırmakla suçlamıştı. Bu nedenle, aynı adımın kendi yönetimleri altında atılması parti içinde huzursuzluk yaratma potansiyeli taşıyor.

Libertaryen Cato Enstitüsü'nden Scott Lincicome durumu şöyle özetliyor: “Cumhuriyetçiler, Biden'ın çek dağıtıp enflasyonu artırdığını söylüyor. Şimdi iktidara geldiklerinde aynı şeyi yapmayı düşünüyorlar ve bu da enflasyona neden olabilir?”

Ayrıca Lincicome, Cumhuriyetçilerin Trump'ın talebini karşılamak için farklı yollar arayabileceğini dile getirerek, “Büyük Güzel Yasa” kapsamında vergi iadelerini tarife iadesi gibi sunmanın bazı yaratıcı yollarının bulunabileceğini belirtti. “Bunu belki bir şekilde yeniden ambalajlayabilirler. Büyük bir basın toplantısı yapıp, herkesin gerçekten tarife çeki veriyormuş gibi gösterdiği bir şov yapılabilir,” dedi.