Ankara'nın Elmadağ ilçesinde bulunan MKE Roket ve Patlayıcı Fabrikası'nda 10 Haziran 2023 tarihinde gerçekleşen patlamada, Ahmet Ünal, Fırat Elverir, İbrahim Özdemir, İhsan Küçükerdem ve Mehmet Kutlu hayatını kaybetti.
Olayla ilgili olarak Ankara 15. Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam eden davada, geçtiğimiz celsede savcı, sanıklar patlayıcı üretim takım lideri Ahmet Atasoy, iş güvenliği uzmanı Aynur Karabaş, fabrika müdürü Durdu Uğur Şık, dinamit üretim takım lideri Oktay Armağan ve mühendis Zafer Sarı'nın 'taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma' suçuyla cezalandırılmasını istedi.
Duruşmada savcı, mütalaasını tekrarladı ve esas hakkındaki mütalaaya yanıt alınarak savunmalara geçildi. İlk olarak, müşteki Sevda Kutlu'nun avukatı eksikliklerin tamamlanmasını talep etti. Diğer müşteki avukatları ise sanıkların üst sınırdan cezalandırılmalarını istedi.
'Sürekli İşçiler Sorumlu Tutuluyor'
Bir müşteki avukatı, mütalaada taksirden ceza istendiğini, ancak olayda kast olduğunu belirterek, “Sanıklar ya kasttan ya da bilinçli taksir ya da olası kast ile cezalandırılmalıdır. Sürekli olaydan işçiler sorumlu tutuluyor, ancak eksiklikleri gidermeyen sanıklar var. Bir daha böyle ölümler yaşanmaması için en üst seviyeden cezalandırılmalılar” dedi.
Müşteki avukatlarının ardından sanıkların esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmalarına geçildi.
'Bu Sistemi Oluşturan MKE'nin Kendisi'
Sanık Durdu Uğur Şık, olayda asli ve tali kusuru bulunmadığını savunarak şunları söyledi:
“Kazadan büyük üzüntü duyduğumu belirtmek isterim. İki yıldır fabrikanın müdürüyüm. Olay günü yıllık izindeydim. 27 yıllık deneyime sahip bir işçimizin 15 dakikalık bir zamanı kısaltmak için yaptığı müdahaleden kaynaklandı.
Tüm sorumluluk, Mehmet Kutlu isimli işçimize aittir. İş sağlığı güvenliği önlemlerini almadığım yönündeki iddialar genel suçlamalardır ve kabul etmiyorum. İki yıllık bir fabrika müdürünün bir sistemi değiştirmesi mümkün değildir. Bu sistemi oluşturan MKE’nin kendisidir. Fabrikada kazadan sonra iş sağlığı güvenliği müdürlüğü kuruldu, dışarıdan gelen İSG uzmanı yetersiz kalmaktadır; bunu kazadan sonra eski İSG müdürlüğünün geri kurulmasıyla anladık.
Çünkü burası patlayıcı maddeler üretiyor ve dışarıdan gelecek olan uzman bu önemin farkında olamaz. Olayın meydana gelmesinde benim bir kusurum yoktur; tamamen 27 yıllık operatörün hatasıdır.”
'Personel Sayısı Yetersizdi'
Duruşmada hâkim, 90 patlayıcı biriminden az sayıda kişinin sorumlu tutulduğunu ve daha fazla sorumlu alınması için bir başvuru yapılıp yapılmadığını sordu. Şık ise “Bence yetersizdi; fakat organizasyon yapısına uymak zorundaydık” yanıtını verdi.
HAKİM: SENİ Mİ ATADILAR?
SANIK: EVET, BENİ ATADILAR
Sanık Ahmet Atasoy, “Hiçbir sorumluluğum yok. Vekaleten bakıyordum; yazılı bir atama yoktu ama sözlü olarak. Ben Temmuz ayında Patlayıcı Birimi’nden sorumlu müdür olarak atandım” dedi. Hâkimin “Seni mi atadılar?” sorusuna “Evet, beni atadılar” yanıtını verdi.
Sanık Oktay Armağan da “Eğitim vermediğimiz söyleniyor; ancak iş başı eğitimi ve İSG eğitimi veriyoruz. İşbaşı eğitimi her yıl tekrarlanıyor ve başarıyla uygulanmıştır. Verilen görevleri yerine getirdik. Üstüme atılan suçlamaları kabul etmiyorum” şeklinde konuştu.
Sanık Zafer Sarı, savcılık mütalaasına itiraz ettiğini belirterek, “Ben üretim müdürü değilim, MKE’ye bir yıl önce katılan bir kimya mühendisiyim. Vardiyaları yazmam, mesai ayarlamam ya da işletmeyle ilgili bir görevim yok. Tesis 1984’te yapılmış ve o şekilde kalmıştır, güncel değildir.
Uyarı yapma ve bildirim gönderme sistemi eksik. Görevimiz üretimin devamlığını sağlamak. Ben dinamit hamurunun kalış sebebiyle başka bir makineyi çalıştırmaya çalışıyordum.”
Mahkeme Başkanı, “İşim başımdan aşkındı; bu nedenle dikkat edemedim” ifadesini kullandığı için sanık Sarı, “Tüm patlayıcı atölyelerde bir mühendis vardı; o da bendim. Patlamadan sonra 10 mühendis alındı, atölye sayısı azalmasına rağmen. İnsan müdahalesine kapalı bir sistem olsaydı bu patlama yaşanmazdı; bunun sorumlusu da MKE’dir. Risk değerlendirme raporu iki yılda bir yapılıyor; ben bir yıl önce başlamıştım, bu konuda herhangi bir suçum yok. Benim yetkim yok, en alt seviyede personelim, beraatimi istiyorum” dedi.
Sanık iş sağlığı güvenliği uzmanı Aynur Karabaş, “Kaza ekipmanlardan kaynaklanmıyor; risk analizleri güncellenmemiş. Sorun bu. İşveren neden eksiklikler üzerinde durmuyor, bunu sormak istiyorum. Genel olarak işverenler ve çalışanlar önlemlere karşı direnç gösteriyor. Beraatimi talep ediyorum” diye konuştu.
'Her Şeyle İlgili Değerlendirme Yapıldı, Sadece MKE'ye Kusur Atfedilmedi'
Sanık Kuntay Karabacak, “Bilirkişi de suçsuz olduğumu belirtti. Beraatimi istiyorum” dedi.
Sanık Oktay Armağan’ın avukatı da, “Her şeyle ilgili değerlendirme yapıldı; fakat sadece MKE ile ilgili bir değerlendirme yapılmadı. MKE’ye hiç kusur atfedilmedi” şeklinde savunma yaptı.
Beyanların ardından sanıkların son sözleri alındı. Tüm sanıklar beraat talebinde bulundu. Mahkeme heyeti, kararın açıklanacağı duruşmayı 5 Aralık'a erteledi.
İddianamede Ne İsteniyor?
İddianamede; sanık fabrika müdürü Durdu Uğur Şık, fabrika müdürü vekili Kuntay Karabacak, iş güvenliği uzmanı Aynur Karabaş, üretim mühendisi Zafer Sarı, dinamit üretim takım lideri Oktay Armağan ve patlayıcı üretim takım lideri Ahmet Atasoy hakkında “taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma” suçuyla toplam 15 yıl hapis cezası talep edildi.
