Dünyayı felaketin eşiğinden döndüren ateşkesle Hürmüz Boğazı'nın yeniden geçişlere açılması kararına rağmen, petrol taşımacılığının ne zaman büyük ölçekli şekilde yeniden başlatılacağı konusu belirsizliğini koruyor.
Axios, ateşkesin Hürmüz krizini nasıl etkileyeceğiyle ilgili dikkat çeken bir haber yayınladı. Uzmanlara göre, tarihin en büyük petrol piyasası kesintilerinden biri olarak görülen bu krizin etkilerinin kısa sürede ortadan kalkması beklenmiyor.
Bu durum, özellikle ithalatçı ülkelerde yüksek fiyatlar ve arz sıkıntısının devam edebileceğine işaret ediyor.
Güven Sorunu ve Sigorta Engeli
Enerji piyasasında en kritik konu, tanker sahiplerinin bölgeye geri dönüp dönmeyeceği.
RSM US Başekonomisti Joe Brusuelas, sevkiyatların yeniden başlaması için önümüzdeki günlerde “güven artırıcı adımların” belirleyici olacağını söyledi. Tanker sigortalarının yeniden devreye girmesi gerektiğini vurgulayan Brusuelas, bunun da İran’ın koyacağı şartlara bağlı olduğunu ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise yaptığı açıklamada, önümüzdeki iki hafta boyunca geçişlerin “İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon ve teknik sınırlamalar çerçevesinde” mümkün olabileceğini belirtti.
Üretim ve Altyapı Sorunları
Analistler, sevkiyatların yeniden başlamasının bile arzın hemen eski seviyelere dönmesi anlamına gelmediğini vurguluyor.
Kapatılan petrol sahalarının yeniden üretime geçmesi haftalar, hatta aylar sürebilir. Bölgedeki bazı rafineri ve enerji tesisleri savaşta zarar gördü.
Tam kapasiteye dönüşün 3 ila 6 ayı bulabileceği öngörülüyor.
Ayrıca Katar’daki sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) altyapısında oluşan hasarın tamamen giderilmesinin yıllar sürebileceği belirtiliyor.
Fiyatlar Hâlâ Yüksek
Ateşkesin ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 13 gerilese de, savaş öncesi seviyelerin hâlâ üzerinde seyrediyor.
Analistler, fiyatların kısa vadede bir miktar düşebileceğini ancak uzun süre yüksek kalmasının muhtemel olduğunu ifade ediyor.
Elbette belirleyici faktör ateşkesin geleceği. Şimdi herkes, ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes sürecinde kalıcı bir anlaşmaya varılıp varılamayacağına odaklanmış durumda.
Uzmanlara göre, gerilimin yeniden tırmanma ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil.
