Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), yargı mensuplarının sosyal medya kullanımına dair ilke ve sınırları hatırlatan bir açıklama yaptı.
HSK Başkanvekili Fuzuli Aydoğdu'nun imzasını taşıyan yazıda, hakim ve savcıların sosyal medya ve dijital platformlarda yaptıkları paylaşımların, yargının bağımsızlığı, tarafsızlığı ve toplum gözündeki güvenilirliği üzerinde doğrudan etkili olduğu belirtildi.
Açıklamada, Anayasa'nın 9'uncu ve 138'inci maddelerine atıfta bulunularak, yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılması gerektiği hatırlatıldı. Hakim ve savcılara tanınan anayasal güvencenin, yargıya duyulan güveni korumak adına bir sorumluluk taşıdığı vurgulandı. Yargı etiği ilkelerinin belirlenmesinin HSK'nın görevleri arasında olduğu kaydedildi.
“Her Durumda Tarafsızlık ve Bağımsızlık Görünümünü Koruma Yükümlülüğünü de Gözetmeleri…”
Açıklamada yer alan ifadeler şöyle:
– “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağını güvence altına almıştır. Hâkimlerin kararları Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre verilmelidir. Bu güvence, yargı yetkisinin hiçbir organ veya kişinin müdahalesine kapalı olduğunu ortaya koymaktadır.
– Hâkimlere tanınan anayasal güvence, bir ayrıcalık değil, yargıya duyulan güvenin korunması için bir sorumluluktur. Bu nedenle yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı, sadece yargısal faaliyet sonuçlarıyla değil, hâkimlerin ve savcıların mesleki ve kişisel davranışlarıyla da değer kazanmaktadır.
– 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu gereğince, yargı etiği ilkelerinin belirlenmesi HSK’nın görevlerindendir. Türk Yargı Etiği Bildirgesi, hâkimlerin ve savcıların etik yükümlülüklerini açık ve sistematik bir çerçevede sunmaktadır; adaletin doğru biçimde tecellisini sağlamayı amaçlayan yargı mensuplarının tüm davranışlarının toplum üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurmalarını gerektirir.
– Hâkimlerin ve savcıların toplumdaki saygınlıklarının korunması, Türk yargısının itibarını da güçlendirdiği vurgulanmaktadır. Dijital iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla, sosyal medya yargı mensuplarının tutum ve davranışlarının daha görünür hale gelmiştir.
– Hâkim ve savcıların ifade özgürlüğü hem ulusal hem de uluslararası düzeyde güvence altındadır. Ancak, mesleğin özgün yapısı nedeniyle, hâkimler ve savcılar için bazı sınırlamalar ve kurallar getirilmesi uluslararası hukukta önemli bir konudur.
– Türk Yargı Etiği Bildirgesi'nde vurgulandığı üzere, sosyal medyada yapılan paylaşımlar genellikle yargı mensubunun kişisel alanıyla sınırlı kalmamakta ve yargıya duyulan güven üzerinde doğrudan etkili olabilmektedir. Bu sebeple hâkimlerin ve savcıların sosyal medya kullanırken yalnızca fiili tarafsızlıkla yetinmemeli, her durumda tarafsızlık ve bağımsızlık görünümünü koruma yükümlülüğünü göz önünde bulundurmalıdır.
– Sosyal medya ve dijital ağlar aracılığıyla yaşanabilecek tereddütleri gidermek ve hâkimler ile savcılara rehberlik etmek amacıyla hazırlanan 'Türk Yargı Etiği Bildirgesi Kapsamında Sosyal Medya Kullanım Rehberi', HSK Genel Kurulu'nun 08.03.2022 tarihli ve 639 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
– Sosyal Medya Kullanım Rehberi, dijital dünyadaki tüm davranışların yargıyı temsil etme bilinciyle, seçici, ihtiyatlı ve özenli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Dijital ortamda yapılan paylaşımların, silinmiş olsa bile iz bıraktığı ve kamuoyu algısı üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Çeşitli başvurular ve basında yer alan ifadeler, hâkim ve savcıların sosyal medya kullanımı konusundaki tereddütlerini göstermektedir.
– Bu durum, Türk Yargı Etiği Bildirgesi ile Sosyal Medya Kullanım Rehberi’nin önemini yeniden gözler önüne sermekte ve mesleki farkındalığın arttırılmasını gerektirmektedir.
“Sosyal Medya ve Dijital Ağların Kullanımında Azami Dikkat ve Özen Gösterilmelidir”
– Bu bağlamda özellikle; sosyal medyada yapılan paylaşımların, hâkimlerin ve savcıların kişisel alanıyla sınırlı olmadığını, yargı mensubu kimliği ve statüsünün bu paylaşımlarla sıkı bir bağ içinde olduğunu, tarafsızlık görünümüne zarar verebileceğini, yargısal alanların sosyal medya paylaşımlarında dikkatli olunması gerektiğini, gizli bilgilerin ve kişisel verilerin dijital platformlarda ifşa edilmemesi gerektiği, sosyal medya üzerindeki etkileşimlerin bu kişilerin kararları üzerinde izlenim yaratmaması için dikkat edilmesi gerektiği önemle ifade edilmektedir.
– Bu çerçevede, hâkim ve savcıların Türk Yargı Etiği Bildirgesi, Yargı Etiği Bildirgesi Rehberi ve Sosyal Medya Kullanım Rehberi’ni dikkate alarak sosyal medya kullanımında azami dikkat göstermeleri, fiili tarafsızlık ile tarafsız görünür olma yükümlülüklerini her durumda gözetmeleri ve yargının bağımsızlığına zarar verebilecek her türlü paylaşım ve etkileşimden kaçınmaları gerektiği hatırlatılmaktadır. Bu bilgilendirme, görev yapan tüm hâkim ve savcılara duyurulmalıdır.
