Dünya genelinde, viski, scotch, konyak ve tekila alanında son yılların en büyük talep düşüşü kaydediliyor. Pandemi dönemindeki tüketim artışının ardından üretim kapasitesini aşırı şekilde artıran içki devleri, şu anda depolarındaki büyük stoklarla sorun yaşıyor.
Diageo, Pernod Ricard, Campari, Brown Forman ve Rémy Cointreau gibi alkollü içki üreticilerinin finansal raporlarına göre, bu beş büyük halka açık firma toplamda 22 milyar dolarlık olgunlaşmakta olan içki stoku barındırıyor. Bu rakam, son on yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Stoklar Artıyor, Borç Yükü Büyüyor
En dikkat çekici durum, Fransız konyak üreticisi Rémy Cointreau’da yaşanıyor. Şirketin 1,8 milyar Euro’luk olgunlaşma aşamasındaki stoğu, yıllık gelirinin neredeyse iki katına ve piyasa değerine oldukça yakın bir seviyeye geldi. Analistler, bu yığılmanın şirketlerin borç yükünü artıracağını ve sektörde fiyat savaşlarına yol açacağını belirtiyor.
Bernstein analisti Trevor Stirling, mevcut durumu küresel finans krizinin ardından gelen dönemden bile daha kötü olarak tanımlayarak, “Stok birikimi eşi benzeri görülmemiş bir seviyede.” ifadesini kullandı.
Diageo’da da benzer bir tablo söz konusu. Şirketin yıllık gelirine oranla olgunlaşmakta olan içki stoku, 2022’de yüzde 34 iken bu oran 2025’te yüzde 43’e çıktı. Ağırlıklı olarak Amerikan viskisi ve scotch’lardan oluşan bu stokların toplam değeri ise 8,6 milyar dolara ulaşmış durumda.
Pandemi Rüzgarı, Enflasyon Duvarına Çarptı
Sektördeki temsilciler, sorunun pandemi döneminde talebin kalıcı olacağı düşüncesiyle gerçekleştirilen aşırı üretimden kaynaklandığını ifade ediyor. 2021 ve 2022 yıllarında sürekli artan bir talep beklentisiyle kapasite artıran üreticiler, küresel enflasyon ve azalan alım gücü ile sert bir yüzleşme yaşıyor.
Son yıllarda hane halklarının harcanabilir gelirindeki düşüş, alkollü içkilere olan talebi önemli ölçüde zayıflattı. Bu durum, peş peşe gelen kâr uyarıları, yönetim değişiklikleri ve yatırımcıların sektörden uzaklaşmasıyla sonuçlandı. Bazı analistler, kilo verme ilaçlarının yaygınlaşması ve sağlık odaklı yaşam tarzının alkol tüketimini kalıcı olarak baskıladığı görüşünde.
Konyak ve Tekila Etkileniyor
Özellikle konyak satışları büyük bir darbe aldı. Sektör verilerine göre, Fransız konyak ihracatı Şubat 2025’te yıllık bazda yüzde 72 oranında azaldı. Çin’in Avrupa menşeli konyaklara uyguladığı yüksek gümrük vergileri durumu daha da zorlaştırdı.
Tekila pazarı da benzer sıkıntılarla karşı karşıya. Ünlü markaların etkisiyle büyüyen sektör, yeni üretim tesislerinin devreye girmesiyle birlikte talep düşüşü yaşadı. Meksika’nın 2024 yılı sonunda yarım milyar litreden fazla tekila stoku olduğu bildiriliyor.
ABD’de ise Don Julio ve Jameson gibi birçok markada satışlar hızla geriliyor. Nielsen verilerine göre, ruhlu içki satışları Aralık sonu itibarıyla yıllık bazda yüzde 3,4 oranında düştü.
Üretim Durduruluyor, Fiyatlar Düşüyor
Şirketler, stokları azaltmak amacıyla üretimi durdurma kararı alıyor. Japon Suntory, Kentucky’deki önde gelen Jim Beam fabrikasını en az bir yıl boyunca kapatma kararı aldı. Diageo ise Teksas ve Tennessee’deki viski üretim faaliyetlerini yaz aylarına kadar askıya aldı.
Uzmanlar, üretimi kısmanın gelecekte arz sıkıntısına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Jefferies analisti Edward Mundy, günümüzdeki kesintilerin beş veya on yıl sonra talep yeniden canlandığında ciddi sıkıntılar oluşturabileceğini belirtiyor.
Sektörün en büyük belirsizliği ise talebin ne zaman ve hangi ölçüde toparlanacağı. Analistlere göre, son beş yılda yaşanan büyük dalgalanmalar, alkollü içki sektöründe öngörülebilirliğin ne kadar zor olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
DOLAR
EURO
İNG. STERLİNİ
İSV. FRANGI
KAN. DOLARI
ÇEYREK ALTIN
BITCOIN