Rize'nin İkizdere ilçesindeki Eskencidere Vadisi'nde, İyidere Lojistik Limanı inşaatında kullanılmak üzere Cengiz İnşaat tarafından açılan taş ocağı projesinin “ÇED Gerekli Değildir” kararının iptali için bazı bölge sahipleri ve çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından açılan dava Rize İdare Mahkemesi'nde sonuçlandı.
Bakanlık, Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ile Yapı ve Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret AŞ'nin dava sürecinde “davalı Rize Valiliği yanında müdahil” olduğu süreçte mahkeme, “ÇED Gerekli Değildir” kararını iptal etti.
Mahkeme Kararında Dikkat Çeken Eksiklikler
Mahkeme, “ÇED Gerekli Değildir” kararına dayanan Proje Tanıtım Dosyası'nın (PTD) yetersizlikler taşıdığını belirtti.
Proje alanının hidrolojik ve hidrojeolojik açıdan yüksek hassasiyet taşıdığı ve detaylı hidrojeolojik modellemenin yapılmadığı, içme suyu kaynaklarının doğrudan etkilenme riski altında olduğu vurgulandı. Ayrıca proje sahasının atık yönetimi açısından yüksek riskler barındırdığı kaydedildi. PTD'de atık yönetimiyle ilgili ifadelerin genel olduğu, atık depolama birimlerinin konumları, kapasite hesaplamaları ve acil durum planlarının yeterince detaylandırılmadığı belirtildi.
Ayrıca, arazi ıslahı için yapılan planlamanın yetersizliği ve proje çevresindeki çay tarımı alanlarının, proje kapsamındaki toz emisyonları nedeniyle olumsuz etkileneceği ifade edildi. Sahanın rehabilitasyonu ve doğaya kazandırılmasıyla ilgili detaylı bir planlama yapılmadığına da vurgu yapıldı.
Karar metninde, “PTD'nin çevre koruma önlemleri içermediği, bilimsel ve teknik açıdan eksik olduğu ve bu sebeple 'ÇED Gerekli Değildir' kararının hukuka ve mevzuata uygun olmadığı” belirtildi.
Çevresel Tahribat ve Hukuki Süreç
Davacıların avukatı Yakup Şekip Okumuşoğlu, iptal kararının hukuki açıdan önemli olduğunu ancak çevresel tahribatın geri dönüşü olmayan boyutlara ulaştığını söyledi. Okumuşoğlu, bu kararın benzer projeler için emsal niteliği taşıyabileceğini belirtti. Kendisi, “2021'den bu yana süregelen bir dava olup, ivedi yargılama usulüne tabi olmasına rağmen henüz sonuca ulaşamadık. Danıştay yolunun hala açık olduğunu unutmamalıyız.” dedi.
Okumuşoğlu, kararla haklılıklarının bir kez daha kanıtlandığını ifade ederek, “Beş yıl boyunca süren çalışmalar, korumaya çalıştığımız muhteşem coğrafyanın yok olmasına neden oldu.” şeklinde üzüntüsünü dile getirdi.
Sonuçta İyi Olmayan Bir Haber
Avukat, bu kararla adalete ulaşamadıklarını vurguladı ve çevre koruma kararlarının daha hızlı alınması gerektiğine dikkat çekti. “Çevrenin korunması kamu yararının gereğidir. Bu sorunlar karşısında hızlıca yanıt bulmalıyız.” dedi.
Eskencidere Vadisi'nde açılan taş ocağı, proje başlangıcından itibaren bölge halkından yoğun tepkiler aldı. Vadide, jandarma müdahaleleriyle gündeme gelen çeşitli protestolar düzenlenmişti.
