İçmek İçin Eve Kapanıyoruz

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES

Tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve yüksek fiyat artışları sebebiyle Türkiye’de alkollü içki tüketiminin yüzde 80’i evde gerçekleşiyor. Buna karşın, İspanya gibi Avrupa ülkelerinde bu oran yüzde 75 oranında dışarıda, lokantalarda tüketiliyor.

Bütçenin önemli vergi kaynakları arasında yer alan alkollü içecek sektörünün yeni yıla yüksek zamlarla girmesi, fiyattaki vergi oranlarının tüketimi olumsuz yönde etkilediği görülüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı verilerine göre, 2024 yılı içinde iç piyasaya arz edilen toplam alkollü içki miktarı 1 milyar 405 milyon litre iken, 2025 sonunda bu miktar sadece yüzde 2’lik artışla 1 milyar 440 milyon litre seviyesine gelecektir. Tüketimde milli içki olan rakının payı azalmaya devam ederken, ithal içkilerin payı artış göstermekte. Bir yıl içinde piyasaya arz edilen rakı miktarı 39 milyon 832 bin litreden 40 milyon 641 bin litreye yükselirken, viski arzı 2024’te 34 milyon 738 bin litreyken 2025’te 39 milyon 460 bin litreye çıkacak.

VİSKİ RAKIYI GEÇECEK

Sektörün önde gelen üreticilerinden Diageo Türkiye Genel Müdürü Bahar Uçanlar, 2026 yılında viski tüketiminin rakı tüketimini geçeceğini ifade etti. Uçanlar, “Rakı eskiden 50 milyon litre tüketilen bir ürünken, bugün geldiğimiz noktada bu sayı 39 milyon litrede kaldı. Fiyat makası oldukça önemli; ancak pandemi süreci insanların tüketim alışkanlıklarını ciddi şekilde değiştirdi. Ayrıca rakı tüketmenin maliyeti de yükseldi. Yanında başka ürünlerin de tüketilmesine ihtiyaç duyuluyor” dedi.

Rakı ve viski arasındaki fiyat farkında maliyetlerin de etkili olduğunu vurgulayan Uçanlar, “2023’te kötü bir hasat dönemi geçirdik. Üzüm fiyatları yüzde 300 oranında arttı, bu da rakı fiyatlarını artırdı. Viski ise aynı dönemde bu kadar zamlanmadı. Tüm bu etkenler dengeyi değiştirdi” şeklinde konuştu.

Yüzde 14’e Geriledi

Diageo Türkiye Genel Müdürü Bahar Uçanlar, yüksek alkollü içki trendinin devam ettiğini ve rakı ile şarabın zorlandığını belirtti. 5 yıl önce lokanta ve restoran gibi mekanlardaki tüketimin yüzde 19 civarında olduğunu, bu yıl ise bu oranın yüzde 14 seviyesine düştüğünü dile getiren Uçanlar, “Pandemi döneminde de bir azalma yaşandı fakat bu durum kalıcı hale geldi. İnsanlar marketten alıp evde parti yapıyor veya sahilde tüketim gerçekleştiriyor. Türkiye’deki toplam tüketimlerin yüzde 80’i evde gerçekleşiyor. İspanya’da ise Diageo gelirlerinin yüzde 75’i dışarıdaki tüketimden elde ediliyor” şeklinde konuştu.

Bahar Uçanlar, kayıt dışı alkollü içki üretimine yönelik alınan önlemlerle birlikte bu yıl içki satışlarında daha iyi bir dönem beklediklerini de sözlerine ekledi.