IMF'den borç krizi uyarısı

Uluslararası Para Fonu (IMF), yayımladığı son Mali İzleme Raporu’nda küresel kamu borcuna ilişkin dikkat çeken uyarılarda bulundu. Rapora göre, dünya genelinde kamu borcu hızla artarak 2028 yılına kadar küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 99’una ulaşacak.

IMF yetkilileri, olası olumsuz senaryolarda bu oranın kısa sürede yüzde 121 seviyesine kadar çıkabileceğini belirterek küresel ekonominin ciddi bir stres altında olduğunu vurguladı.

ABD BORCU DİKKAT ÇEKİYOR

ABD, yaklaşık 39 trilyon dolarlık borç yüküyle küresel tablo içinde en dikkat çeken ülkelerden biri olmaya devam ediyor. IMF’ye göre, ABD’nin bütçe açığının önümüzdeki dönemde yeniden artarak GSYH’nin yaklaşık yüzde 7,5’i seviyesine yerleşmesi bekleniyor.

ABD’nin borcunun bu yıl GSYH’nin yüzde 125’ini aşabileceği, 2031 yılına kadar ise yüzde 142’ye kadar yükselebileceği öngörülüyor. Bu eğilimin durdurulabilmesi için önemli ölçüde mali sıkılaşma gerektiği ifade ediliyor.

KÜRESEL BORÇ SORUNU YAPISAL HALE GELDİ

IMF yetkilileri, mevcut tablonun geçici değil, yapısal bir sorun olduğuna dikkat çekiyor. Artan kamu harcamaları ve düşen gelirler, borç yükünü kalıcı şekilde yukarı taşıyor.

Pandemi öncesine kıyasla reel faiz oranlarının yaklaşık 6 puan artması da borç maliyetlerini ciddi şekilde yükseltiyor. Bu durum, ülkelerin bütçe dengelerini daha kırılgan hale getiriyor.

ENERJİ POLİTİKALARI RİSKİ BÜYÜTÜYOR

Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle artan enerji ve gıda fiyatları, hükümetleri sübvansiyon ve vergi indirimleri gibi kısa vadeli çözümlere yönlendiriyor.

IMF, bu tür geniş kapsamlı enerji desteklerinin maliyetli, verimsiz ve uzun vadede zararlı olduğunu belirterek, fiyatları baskılamak yerine doğrudan ihtiyaç sahiplerini hedefleyen politikaların tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor.

YAPAY ZEKA HEM FIRSAT HEM RİSK

Raporda, yapay zekanın kamu maliyesi açısından önemli bir dönüştürücü güç olabileceği ifade ediliyor. Teknolojinin vergi toplama süreçlerini iyileştirebileceği ve kamu hizmetlerinde verimliliği artırabileceği belirtiliyor.

Ancak yapay zekanın aynı zamanda gelir dağılımını bozabileceği ve vergi sistemlerini zorlayabileceği de kaydediliyor. Bu nedenle mevcut mali ve sosyal sistemlerin yeni teknolojilere uyum sağlayacak şekilde güncellenmesi gerektiği vurgulanıyor.

“BU SORUN ERTELEMEZ”

IMF yetkilileri, özellikle büyük ekonomiler için zamanın daraldığına dikkat çekerek, gerekli mali adımların geciktirilmesi halinde risklerin daha da büyüyeceği uyarısında bulundu. Küresel ölçekte artan borç yükü, yüksek faiz ortamı ve jeopolitik belirsizlikler birleştiğinde, ekonomiler için önümüzdeki dönemin daha zorlu geçmesi bekleniyor.