Çin'de 1991’den bu yana en düşük büyüme hedefi

Çin yönetimi, ekonomik büyüme hedefini bu yıl için yüzde 4,5–5 aralığına çekerek temkinli bir yaklaşım benimsedi. Açıklanan hedef, emlak sektöründeki durgunluk, zayıf iç talep ve küresel ekonomik belirsizliklerin gölgesinde geldi.

Başbakan Li Qiang, Ulusal Halk Kongresi’nin açılış oturumunda sunduğu raporda büyüme hedefini açıkladı. Geçen yıl yüzde 5 olarak gerçekleşen büyüme, önceki üç yıl boyunca da yaklaşık yüzde 5 hedefiyle belirlenmişti. Bu yılki hedef ise 1991’den bu yana en düşük büyüme hedefi olarak kayda geçti.

Li, yaklaşık 35 sayfalık raporunu bir saatten uzun süren konuşmasında büyük ölçüde okuyarak sundu ve karşı karşıya olunan ekonomik zorluklara dikkat çekti.

BÜYÜME HEDEFİNDE YENİ YAKLAŞIM

Uzmanlara göre, Çin yönetimi artık yüksek büyüme oranlarından çok daha sürdürülebilir ve kaliteli büyümeye odaklanıyor.

Çin yönetimi bir yandan zayıflayan ekonomiyi canlandırmak için iç tüketimi artırmayı hedeflerken, diğer yandan yapay zekâ, robotik ve ileri teknoloji alanlarında küresel güç olma stratejisini sürdürüyor.

Aynı zamanda ülke, yüksek teknoloji ürünlerinde ABD ve diğer ülkelere olan bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

“CİDDİ VE KARMAŞIK BİR TABLO” UYARISI

Hükümetin 2026 bütçe taslağına göre savunma harcamalarındaki artış oranı yüzde 7 olarak belirlendi. Son yıllarda bu oran yüzde 7,2 seviyesindeydi.

Yaklaşık 3 bin üyeden oluşan Ulusal Halk Kongresi’nin, yıllık rapor ve bütçeyi gelecek hafta yapılacak kapanış oturumunda onaylaması bekleniyor. Aynı oturumda 2030 yılına kadar uzanan politika önceliklerini belirleyen yeni beş yıllık planın da kabul edilmesi planlanıyor.

Li, raporunda Çin’in “ciddi ve karmaşık bir tabloyla” karşı karşıya olduğunu vurguladı. Artan jeopolitik risklerin serbest ticareti tehdit ettiğini belirten Li, güçlü üretim kapasitesi ile zayıf talep arasındaki dengesizliğin önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

İHRACAT BÜYÜMENİN ANA MOTORU OLDU

İç talepteki zayıflığa rağmen Çin ekonomisi büyümesini büyük ölçüde ihracat sayesinde sürdürdü.

Geçen yıl ülkenin ticaret fazlası yaklaşık 1,2 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı. Ancak ABD’ye yapılan ihracat, Başkan Donald Trump’ın uyguladığı yüksek gümrük tarifeleri nedeniyle geriledi.

Diğer ülkelere yönelik ihracatın artması ise birçok hükümetin kendi sanayilerini ve istihdamını koruma kaygısıyla tepki göstermesine yol açtı.

TÜKETİMİ ARTIRMAK ZAMAN ALACAK

Başbakan Li, yaşam standartlarının yükseltilmesi ve tüketimin artırılması için adımlar atılacağını söyledi. Ancak Çinli tüketiciler, emlak sektöründeki krizin yarattığı ekonomik baskı nedeniyle harcamalarını sınırlıyor.

Konut fiyatlarındaki düşüş ve sektörün daralması yüz binlerce kişinin işini kaybetmesine yol açtı.

Hükümet, tüketimi desteklemek için otomobil, beyaz eşya ve benzeri ürünlerin yenilenmesi amacıyla tüketicilere teşvik sağlayacak 250 milyar yuan (yaklaşık 36 milyar dolar) tutarında tahvil ihraç etmeyi planlıyor.

Ayrıca şehir bazlı politikalarla yeni konut arzının kontrol edilmesi ve satılamayan konut stokunun azaltılması hedefleniyor.

Uzmanlara göre, tüketimin kalıcı biçimde artması için sosyal harcamaların artırılması ve iş güvencesinin güçlendirilmesi gerekiyor.

ORDUDA YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI

Savunma harcamalarının 1,9 trilyon yuan (yaklaşık 270 milyar dolar) seviyesine çıkarılması, orduda yürütülen geniş çaplı yolsuzluk soruşturmalarının ardından geldi.

Analistler, üst düzey askeri yetkililerin görevden alınmasının hem ordunun modernizasyonunu hızlandırmak hem de Çin Komünist Partisi’nin Halk Kurtuluş Ordusu üzerindeki kontrolünü güçlendirmek amacı taşıdığını değerlendiriyor.

Bu yılki Ulusal Halk Kongresi toplantısı öncesinde 19 delege görevden alınırken, bunların dokuzu askeri yetkililerden oluştu.

Raporda ayrıca ordunun “Partinin mutlak liderliği” altında olduğu vurgulanırken, askeri kadrolarda siyasi sadakatin güçlendirilmesine yönelik yeni bir vurgu da yer aldı.