Çin'den ABD'ye Çip Değişimi

ABD'nin gelişmiş yarı iletkenlere yönelik uyguladığı kısıtlamalardan etkilenmek istemeyen Çinli teknoloji devleri, yapay zeka model eğitimlerini giderek daha fazla Güneydoğu Asya'daki veri merkezlerine yönlendiriyor. Alibaba ve ByteDance gibi önemli firmalar, en son büyük dil modellerini (LLM) bu bölgelerdeki tesislerde eğitmeye başladı.

Konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağın verdiği bilgilere göre, özellikle ABD'nin Nisan ayında Nvidia'nın yalnızca Çin'e özel üretilen H20 çiplerinin satışını kısıtlamasının ardından, Çinli şirketlerin uluslararası merkezlere yönelmesinde belirgin bir artış gözlemlendi. Singapur'daki bir veri merkezi operatörü, “Burası için gelmek oldukça mantıklı. En gelişmiş modelleri eğitmek için en iyi çiplere ihtiyaç var ve her şey yasal çerçevede ilerliyor.” şeklinde açıklama yaptı.

QWEN VE DOUBAO DÜNYA ÇAPINDA BAŞARI GÖSTERİYOR

Son bir yıl içerisinde Alibaba'nın Qwen ve ByteDance'in Doubao modelleri, dünya genelinde en yüksek performansa sahip LLM'ler arasında yerini aldı. Qwen, “açık” bir model olmasından dolayı Çin dışındaki geniş bir geliştirici topluluğu tarafından da ilgi görüyor.

Söz konusu dönemde Singapur ve Malezya'daki veri merkezi kümeleri hızla genişledi. Çinli firmaların yüksek talebiyle gelişen bu tesisler, ABD'li teknoloji devlerinin LLM eğitimi için kullandığı üst düzey Nvidia çipleri ile donatılmış durumda.

Kaynaklardan alınan bilgilere göre, Çinli şirketler genelde yabancı firmalara ait veri merkezlerinde kiralama yöntemi ile kapasite kullanıyor. Bu yöntem, ABD ihracat kontrolleri ile uyumlu kabul edilirken; Biden yönetiminde bu boşluğu kapatmak amacıyla hazırlanan “yayılma kuralı” (diffusion rule), Donald Trump tarafından bu yıl yürürlükten kaldırılmıştı.

DEEPSEEK, EĞİTİMLERİNİ HÂLÂ ÇİN'DE DEVAM ETTİRİYOR

Yüksek kaliteli ve düşük maliyetli modellerle tanınan DeepSeek, LLM eğitimini Çin içinde sürdüren az sayıdaki firmadan biri olarak öne çıkıyor. Kaynaklar, firmanın ABD kısıtlamalarından önce önemli miktarda Nvidia çip stoklamayı başardığını belirtiyor.

Ayrıca, DeepSeek'in Huawei öncülüğündeki yerli çip üreticileriyle yakın iş birliği içinde çalışarak yeni nesil Çin yapımı yapay zeka çiplerini optimize ettiği ifade ediliyor. Huawei'ye ait mühendis ekibinin, DeepSeek'in Hangzhou'daki ofisinde görev yapılan ortaklıktan faydalar sağlanarak ülke çapında yapay zeka eğitimi için kullanılacak yarı iletken ve yazılım sistemlerinin geliştirilmesinin hedeflenildiği aktarılıyor.

EĞİTİM NVIDIA'DA, ÇIKARIM YERLİ ÇİPLERDE

Yapay zeka modellerinin eğitimi, büyük veri setlerinin işlenmesini gerektirdiği için Çinli şirketler hâlâ en gelişmiş Nvidia çiplerini tercih ediyor. Ancak, kullanıcı taleplerine yanıt verme süreci olan çıkarım (inference) aşamasında giderek daha fazla yerli çipin kullanılmakta olduğu görülüyor. Bu alan, toplam yapay zeka iş yükünün önemli bir kısmını kapsıyor.

Çinli teknoloji devleri ayrıca, Güneydoğu Asya'daki veri merkezlerini yurtdışı müşterilerine hizmet vermek için de kullanma yoluna gidiyor. Alibaba ve ByteDance, küresel bulut hizmetleri pazarındaki paylarını artırmayı hedeflerken, Orta Doğu gibi diğer bölgelerde veri merkezi erişimlerini genişletme çabası içerisinde.

YEREL MÜŞTERİ VERİLERİ ÇİN DIŞINA ÇIKAMAZ

Sektör kaynakları, Çinli şirketlerin yurt dışında genişleme planlarına rağmen, özel müşteri verilerini ülke dışına çıkarma imkânının bulunmadığını vurguluyor. Bu nedenle, yerel bir müşteriden edinilen verilerle özelleştirilmiş bir yapay zeka modeli eğitilecekse, bu operasyonun Çin içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Alibaba, ByteDance, DeepSeek, Huawei ve Nvidia, habere ilişkin yorum taleplerine cevap vermedi.